„Furman śmierci” z muzyką na żywo zespołu Kropki – relacja

Furman śmierci

Tytuł: Furman śmierci (szw. Körkarlen)

Rok produkcji: 1921

Reżyseria: Victor Sjöström

Obsada: Victor Sjöström, Hilda Borgström, Tore Svennberg i inni

 

Furman śmierci to arcydzieło kina niemego i kwintesencja nurtu Szwedzkiej Szkoły Filmowej. Zobaczenie na wielkim ekranie tej produkcji po blisko stu latach od premiery to wyjątkowa okazja dla miłośników starego kina, co umożliwił Uniwersytet Gdański w trakcie tegorocznego Nordic Focus Festival – Festiwalu Kultury Nordyckiej. Całości uświetnił zespół Kropki, który w piękny sposób podkreślił historię Furmana śmierci wtórując muzyką na żywo.

 

Woźnica śmierci – arcydzieło kina skandynawskiego w reżyserii Victora Sjöströma

Furman śmierci, film Victora Sjöströma znany również pod tytułami Woźnica śmierci czy Wózek widmo, powstał w oparciu o opowiadanie laureatki literackiego Nobla Selmy Lagerlöf. Ówcześni skandynawscy twórcy filmowi często inspirowali się prozą tejże pisarki – Sjöström dwa lata przed premierą Furmana śmierci nakręcił Synów Ingmara, będących adaptacją powieści Lagerlöf.

Film obrazuje szwedzką legendę, według której osoba zmarła o północy w wigilię Nowego Roku zostaje furmanem wozu śmierci i przez następny rok jej zadaniem będzie przewóz dusz umarłych. Głównym bohaterem dzieła jest pogrążony w alkoholizmie David Holm, tyranizujący swą najbliższą rodzinę, a także resztę otoczenia. W sylwestrową noc Holma nawiedza duch, który ogłasza, że wraz z Nowym Rokiem to David będzie pełnił obowiązki furmana śmierci. Bohater zaczyna rozpamiętywać przeszłość, w której wyrządził wiele krzywd ludziom działającym w dobrej wierze. W Davidzie budzą się wyrzuty sumienia, a wraz z nimi chęć zmiany i zadośćuczynienia cierpienia, które to zadał najbliższym.

Furman śmierci film recenzja pokaz

Furman śmierci wzrusza nawet współczesnego odbiorcę wizją głębokiej przemiany bohatera, który uświadamia sobie swoje wewnętrzne zło. Obraz Sjöströma doskonale oddaje istotę nurtu Szwedzkiej Szkoły Filmowej. Mamy w nim odwołania do skandynawskiej mitologii i natury, kluczową rolę odrywa w tym filmie również problematyka moralna. Jednak historycznego sukcesu Woźnicy śmierci nie usankcjonowała jedynie poruszająca i pogłębiona psychologicznie opowieść o nawróceniu Davida Holma. Sjöström stworzył dzieło przełomowe z nowatorskimi dla kina niemego rozwiązaniami – zastosowano w nim retrospekcje, zdjęcia nakładane, dzięki którym widzimy przenikanie się obrazów oraz specjalne oświetlenie, działające niczym światłocień na barokowych obrazach, co było zasługą operatora Juliusa Jaenzona.

Furman śmierci z muzyką na żywo zespołu Kropki

Organizowany przez Uniwersytet Gdański w ramach Festiwalu Kultury Nordyckiej pokaz Furmana śmierci uświetniła muzyka na żywo zespołu Kropki. Kropki to projekt założony przez Mateusza Kołosa, działający w Gdańsku od 2017 roku. Muzykę, jaką tworzą określają mianem „post-north, kameralną, intymną mieszankę klasycznych brzmień opartych na połączeniu pianina i kontrabasu, przedzielonych subtelną elektroniką”.

Mateusz Kołos (pianino, gitara, dzwonki, sampler) i Maciej Sadowski (kontrabas, syntezatory) stanęli na wysokości zadania. Jak wiadomo muzyka w filmach niemych jest niezwykle ważnym środkiem potęgującym emocje widza, a zwłaszcza widza współczesnego, nieobytego (zazwyczaj) na co dzień z kinem nie-dźwiękowym. Zespół Kropki swoimi kompozycjami wprowadził nas do świata Furmana śmierci, w którym oniryzm przenika się ze sferą rzeczywistą. Ich muzyka wywoływała celne skojarzenia względem estetyki chłodnej Skandynawii, piękna jej natury i tajemniczości mitologii Północy. Projekt pod przewodnictwem Mateusza Kołosa wtórując arcydziełu Victora Sjöströma nadał kinowemu obrazowi ślad nowoczesności swymi elektronicznymi wstawkami. Całość stworzyła niepowtarzalny klimat pełen prawdziwych łez wzruszeń wśród zgromadzonej publiczności, w pięknych okolicznościach konfrontując współczesnych odbiorców ze stuletnim Furmanem śmierci, który, jak się okazuje, przetrwał próbę czasu.

Literatura:

A.Garbicz, J. Klinowski, Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż pierwsza 1913 – 1949, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007.