Gene Tierney – tragiczne losy „najpiękniejszej aktorki w Hollywood”

Gene Tierney

W latach 40. ubiegłego wieku nazywano ją „najpiękniejszą aktorką w Hollywood”. Gene Tierney pozostawiła po sobie niezapomniane portrety kobiet fatalnych, a jej bohaterki zawsze emanowały klasą i wrodzoną elegancją. Kariera gwiazdy złotej ery kina stała pod znakiem wzlotów i upadków, podobnie jak jej życie osobiste, w którym była wystawiona na doświadczenie niejednej tragedii. Prywatne troski i problemy doprowadziły Gene Tierney do załamania nerwowego, a z czasem głębokiej depresji i myśli samobójczych…

Panna z dobrego domu

Gene Eliza Tierney przyszła na świat 19 listopada 1920 roku na nowojorskim Brooklynie, w rodzinie brokera ubezpieczeniowego i byłej nauczycielki gimnastyki. Miała dwójkę rodzeństwa: starszego brata Howarda i młodszą siostrę Patricię, dla której przez całe dzieciństwo stanowiła wzór do naśladowania. Rodzina Tierneyów cieszyła się społecznym szacunkiem i była zamożna – ojciec zarabiał około 15 tysięcy dolarów rocznie, zakupił konia, łódź oraz trzy samochody. W progach ich domu znajdywała się liczna służba, w tym opiekunka niemieckiego pochodzenia zajmująca się dziećmi. Z Gene łączyły ją bliskie stosunki, a mała dziewczynka zapamiętała w szczególności piękne kołysanki niani, które nuciła jej do snu.

Gene Tierney otrzymała imię na cześć swojego wcześnie zmarłego wuja – brata matki, chorującego na cukrzycę, który odszedł w wieku zaledwie 17 lat. Pierwsze lata jej nauki były pełne trudów. Dziewczynkę uważano za bystrą, otwartą i pogodną, lecz nie osiągała wysokich ocen. Z czasem otrzymała staranne wykształcenie, najpierw w St. Margaret’s School (szkole, którą ukończyła jej matka), a następnie w Szwajcarii, gdzie wyjechała za zgodą rodziców na własną prośbę. Gene była ciekawa świata, a pełna tęsknoty rozłąka z rodziną w trakcie wyjazdu pozwoliła jej na doskonałą naukę języka francuskiego, którym posługiwała się w szwajcarskiej szkole.

Gene Tierney

W późniejszych latach wiele podróżowała zarówno z najbliższą rodziną, jak i znajomymi. Odwiedziła m.in. Wielką Brytanię i Norwegię. Od najmłodszych lat występowała w szkolnych przedstawieniach teatralnych. Zainteresowała się również modą, co manifestowała już jako ośmiolatka, grymasząc z powodu zakupionego przez matkę obuwia czy płaszcza. Gene jeździła konno i była wychowana w duchu zamiłowania do sztuki oraz poezji.

Narodziny gwiazdy

Znajomym Gene Tierney nie umknęła uwadze jej zjawiskowa uroda i wrodzona dostojność. Sama aktorka była zdania, że rówieśnicy nie darzyli jej zbytnią sympatią, choć w rzeczywistości było zupełnie inaczej, a zainteresowanie wykazywali w szczególności zauroczeni chłopcy. W wieku 17 lat Gene odwiedziła plan filmowy wytwórni Warner Bros., dzięki zatrudnionemu w niej krewnemu. Młodą piękność dostrzegł reżyser Anatole Litvak, który stwierdził, że dziewczyna powinna zostać aktorką. Wytwórnia zaoferowała jej kontrakt, jednak sprzeciw wyraził ojciec Gene. Znajdujący się pod presją opinii społecznej pan Tierney obawiał się o reputację córki, która nie wzięła jeszcze udziału w tzw. „balu debiutantek”.

Po odbytym w 1938 roku „society debut” Gene Tierney otrzymała zgodę ojca na rozpoczęcie kariery aktorskiej. Był jeden warunek – dziewczyna miała zadebiutować na Broadwayu. Tierney wzięła lekcje aktorstwa, a pierwsze kroki na broadwayowskich scenach postawiła w sztuce What a Life!. W późniejszych latach zagrała w Mrs. O’Brien Entertains i Ring Two, a jej wielkim sukcesem okazała się słynna sztuka The Male Animal, której to zawdzięczała rozgłos i pozytywne recenzje krytyków.

Gene Tierney Laura

Gene Tierney w filmie Laura

Gene Tierney i X Muza

Gene Tierney debiutowała na wielkim ekranie w westernie Fritza Langa Powrót Franka Jamesa (1940), z główną rolą Henry’ego Fondy. Punktem zwrotnym dla jej filmowej kariery okazał się słynny komediodramat Ernsta Lubitscha Niebiosa mogą zaczekać (1943), gdzie zagrała postać Marthy Van Cleve. Jej najbardziej rozpoznawalna współcześnie rola pochodzi natomiast ze świetnego filmu noir Laura (1944) w reżyserii Otto Premingera. Dzieło nominowano do Oscara w czterech kategoriach, a jedną statuetką wyróżniono zdjęcia Josepha LaShelle’a. Tierney w roli tytułowej Laury udowodniła, że za jej gwiazdorskim sukcesem nie kryje się tylko ładna buzia, ale też prawdziwy talent.

Późniejszy rok przyniósł kolejną niezapomnianą rolę w karierze aktorki z filmu Zostaw ją niebiosom (1945) Johna M. Stahla. Przejmującą produkcję nagrodzono Oscarem za najlepsze zdjęcia, a samą Gene Tierney jako hipnotyzującą, piękną i niebezpieczną femme fatale nominowano do tej nagrody w kategorii najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Była to jej jedyna nominacja do Oscara w całej karierze. Gwiazda ponownie wykazała się swoimi aktorskimi zdolnościami i zachwyciła wyrazistym portretem ekranowej antagonistki.

W 1945 roku Gene wystąpiła w Ostrzu brzytwy Edmunda Gouldinga jako Isabel Bradley. Zagrała tam u boku wspaniałej Anne Baxter i Tyrone’a Powera. Jej następna słynna rola pochodzi z melodramatu o elementach fantasy Duch i pani Muir (1946) Josepha L. Mankiewicza, gdzie wcieliła się w postać wdowy i samotnej matki zamieszkującej nawiedzony dom. Duch zmarłego kapitana okazuje się jednak niegroźny i zaczyna fascynować panią Muir, która wydaje się zauroczona zjawą.

Warto wymienić również niektóre filmy Gene Tierney z późniejszych lat jak np. Żelazna kurtyna (1948) Williama Wellmana, Noc i miasto (1950) Julesa Dassina czy Na krawędzi prawa (1950) Otto Premingera. W 1953 roku Gene wystąpiła z Clarkiem Gable w Nie pozwól mi odejść (reż. Delmer Daves), a w 1954 u boku Ginger Rogers w dramacie Czarna wdowa (reż. Nunnally Johnson). Rok później zagrała swą ostatnią pierwszoplanową rolę w wojennym dramacie Edwarda Dmytryka Lewa ręka Pana Boga (1955), gdzie wystąpił też Humphrey Bogart. Wkrótce przez problemy zdrowotne i osobistą tragedię kariera Gene Tierney całkowicie się załamała. Na wielkie ekrany aktorka powróciła dopiero w 1962 roku dramatem Otto Premingera Burza nad Waszyngtonem, lecz już nigdy nie udało jej się odbudować utraconej pozycji gwiazdy.

Gene Tierney biografia

Gene Tierney – Zostaw ją niebiosm

W mroku depresji

Kiedy w latach 40. ubiegłego stulecia Gene Tierney odnosiła aktorskie sukcesy w filmach Laura czy Zostaw ją niebiosom, jednocześnie w jej życiu prywatnym toczył się prawdziwy dramat. Od 1941 roku gwiazda pozostawała w związku małżeńskim z projektantem o rosyjskich korzeniach Olegiem Cassinim. Dwa lata po ślubie na świat przyszła ich pierwsza córka, Daria Cassini. Podczas ciąży Gene zachorowała na różyczkę, a powikłania sprawiły, że dziewczynka urodziła się głucha i niepełnosprawna umysłowo. Darię otoczono najlepszą opieką medyczną i tylko dzięki temu córka Tierney i Cassiniego dożyła wieku dojrzałego. Daria Cassini odeszła w wieku 66 lat w 2010 roku.

W 1948 roku Gene urodziła Olegowi drugą córkę, Christinę Cassini, choć kwestia ojcostwa jest dyskusyjna i być może dziecko zostało poczęte z romansu pozamałżeńskiego. Cztery lata później para rozwiodła się. Cassini i Tierney utrzymywali przyjacielskie stosunki aż do śmierci aktorki w 1991 roku.

W połowie lat 50. gwiazda zachorowała na ciężką depresją. Gene była rozkojarzona, nie potrafiła skupić się na pracy i miewała problemy z pamięcią. Jej załamanie psychiczne wykluczyło ją ze świata filmu na siedem lat. Została poddana leczeniu elektrowstrząsami, które, jak sama wyznała po latach, negatywnie oddziałały na jej pamięć. Zimą 1957 roku Gene Tierney stanęła w oknie 14. piętra w apartamencie jej matki, co uznano za próbę samobójczą. Przyjęto ją do kliniki Menninger w Kansas, gdzie na leczeniu spędziła blisko rok. W ramach terapii zalecono jej pracę między ludźmi, aby ponownie wypracowała w sobie pozytywne mechanizmy społeczne. Przez pewien czas była sprzedawczynią w niewielkim sklepie odzieżowym, jednak po rozpoznaniu przez jednego z klientów i medialnej burzy, zrezygnowała z pracy. W 1960 roku poślubiła W. Howarda Lee, z którym pozostawała w małżeństwie do jego śmierci. W 1979 roku wydała autobiografię, w której opowiedziała o swej chorobie psychicznej, życiu i rozwoju kariery.

Zapomniana gwiazda

Wydaje się, że dziś Gene Tierney pozostaje w szeregu zapomnianych gwiazd złotej ery Hollywood. Jej największa popularność przypadła na lata 40. zeszłego stulecia, a dziś pamiętana jest głównie ze współpracy z Otto Premingerem i filmów noir, gdzie stworzyła wyśmienite portrety kobiet fatalnych. Była również ikoną stylu, pięknością o posągowej, zachwycającej urodzie, która wielokrotnie udowodniła, że posiada aktorski talent. Gene Tierney odeszła 6 listopada 1991 roku w wyniku choroby płuc będącej najpewniej wynikiem jej wieloletniego nałogu palenia. Wiele wskazuje na to, że tragiczne zdarzenia z życia Gene Tierney posłużyły Agathcie Christie za inspirację do napisania powieści Zwierciadło pęka w odłamków stos.

Literatura:

M. Vogel, Gene Tierney: A Biography, McFarland, 2005.