„Historia zakonnicy” – dramat za murami klasztoru

The Nun's Story

 

Tytuł: „Historia zakonnicy” (ang. „The Nun’s Story”)

Rok produkcji: 1959

Reżyseria: Fred Zinnemann

Obsada: Audrey Hepburn, Peter Finch, Peggy Ashcroft, Edith Evans, Mildred Dunnock i inni

 

„Historia zakonnicy” to przejmujący dramat spod ręki Freda Zinnemanna demaskujący klasztorną rzeczywistość daleką od idealistycznych wyobrażeń. Popisową kreację dramatyczną stworzyła w nim legendarna Audrey Hepburn. Rola siostry zakonnej pragnącej nieść pomoc potrzebującym zmieniła życie aktorki – podczas pracy nad filmem Zinnemanna Audrey Hepburn zwróciła bowiem uwagę na działalność ONZ i UNICEF-u, angażując się w pracę humanitarną, co kontynuowała do końca swych dni.

„Historia zakonnicy” – opis filmu

Film „Historia zakonnicy” jest ekranizacją bestsellerowej powieści Kathryn Hulme z 1956 roku pod tym samym tytułem. Jego bohaterką jest pochodząca z dobrego domu Belgijka imieniem Gabrielle van der Mal (w tej roli Audrey Hepburn). Dziewczyna postanawia poświęcić swoje życie działalności charytatywnej. W tym celu Gabrielle rezygnuje z dostatniego życia córki lekarza i wstępuje do zakonu.

Rzeczywistość za murami klasztoru okazuje się jednak brutalna i nie ma nic wspólnego z wyobrażeniami dziewczyny. Pieczę nad zakonem sprawuje bezwzględna siostra przełożona, która nie akceptuje sprzeciwu i wprowadza surową dyscyplinę, dążąc do tego, by zakonnice zapomniały o własnej tożsamości. I choć Gabrielle doświadcza licznych upokorzeń, to składa śluby i wkrótce wyrusza na upragnioną misję do Kongo, by nieść pomoc trędowatym. Na miejscu siostra poznaje przystojnego doktora Fortunati (Peter Finch), który nakłania ją do autorefleksji, dając nowe spojrzenie na nadchodzącą przyszłość…

Historia zakonnicy

Realizm w filmie „Historia zakonnicy”

„Historia zakonnicy” to jeden z najdoskonalszych filmów ukazujących mroczną klasztorną rzeczywistość. W swojej recenzji Sławomir Bobowski pisał: „Nie ma chyba w kinematografii światowej (a już na pewno amerykańskiej) drugiego filmu, który by z taką powagą i jednocześnie szlachetną prostotą ukazał wzniosłość, a zarazem dramat bycia zakonnicą”.

Dzieło Zinnemanna z fenomenalną kreacją Audrey Hepburn do dziś budzi silne emocje. To realistyczny obraz wzniosłych ideałów i ludzkich oczekiwań, które pozostają w sprzeczności z faktycznym stanem rzeczy, a w końcu nierównej walki jednostki z systemem. Na przestrzeni dekad historia młodej siostry zakonnej została ponadto odczytana jako metafora samopoznania – odkrycia przez bohaterkę filmu własnej życiowej drogi oraz celu swojej egzystencji. Gabrielle dochodzi do wniosku, że najwyższą dla niej wartością jest ludzkie życie oraz niesienie pomocy najbardziej potrzebującym. Z tego względu dziewczyna rezygnuje ze służby Bogu na rzecz poświęcenia się działalności charytatywnej oraz trwaniu w zgodzie z własnymi przekonaniami. Jak się bowiem okazuje, klasztor rządzi się własnymi prawami, jest miejscem uciśnienia wielu młodych dziewcząt, doznających w murach klasztoru licznych krzywd i obelg.

Historia zakonnicy 1959

Film Freda Zinnemanna odniósł niebywały sukces artystyczny i komercyjny. Przy budżecie 3.5 miliona dolarów zarobił blisko 13 milionów, otrzymał ponadto szereg prestiżowych nagród i nominacji, w tym trzy wyróżnienia National Board of Review, statuetkę BAFTA w kategorii najlepszej aktorki czy osiem nominacji do Oscara.

„Historia zakonnicy”, czyli Audrey Hepburn u szczytu

Kreacja Gabrielle van der Mal wymagała od znanej z gatunku komedii romantycznej Audrey Hepburn odmiennych niż zwykle umiejętności aktorskich. Gwiazda stanęła na wysokości zadania, udowadniając swój wszechstronny talent dramatyczny. Rola zakonnicy w wykonaniu Hepburn jest wyważona, Gabrielle urzeka swym opanowaniem, subtelnością i naturalną dobrocią. „Historia zakonnicy” uważana jest za jedno z największych dokonań w jej artystycznym dorobku. W roku premiery krytycy nie kryli swego podziwu dla warsztatu Audrey – aktorkę nominowano do Oscara i Złotego Globu, a także wyróżniono prestiżową statuetką David di Donatello.

Historia zakonnicy film

Audrey Hepburn podczas zdjęć do “Historii zakonnicy” w Kongo

Uznaje się, że „Historia zakonnicy” zapoczątkowała nowy rozdział w życiu Audrey Hepburn. Naznaczona w dzieciństwie doświadczeniem głodu i grozy II wojny światowej hollywoodzka aktorka już w połowie lat 50. ubiegłego stulecia zainteresowała się działalnością humanitarną. W czasie zdjęć do poruszającego dramatu Zinnemanna ekipa wyruszyła do Kongo, w którym Audrey każdego dnia obserwowała dramat mieszkańców Czarnego Lądu. Widok głodujących i cierpiących na wiele chorób dzieci obudził wspomnienia wojennych losów samej rodziny aktorki, a także poruszył nią na tyle mocno, że postanowiła działać.

Audrey została ambasadorką UNICEF, brała czynny udział w licznych misjach w krajach Afryki, Azji i Ameryki Południowej. Wykonywała pracę charytatywną m.in. w Kenii, Sudanie, Wietnamie i Etiopii, gdzie prowadziła rozmowy z dziećmi i ich matkami, dzieląc się również własnym, bolesnym doświadczeniem. Działalność humanitarna Audrey Hepburn pozwoliła na zebranie 22 milionów dolarów do celów charytatywnych. W 1992 roku za zasługi na rzecz humanitaryzmu aktorka została odznaczona przez prezydenta George’a H.W. Busha amerykańskim Medalem Wolności.