Ina Benita – ofiara zakazanej miłości

Ina Benita polskie aktorki

Ina Benita, 1938 r.

 

Jej tajemniczy, pełen niedomówień życiorys od lat intryguje historyków kina. Była młodą, świetnie zapowiadającą się aktorką – jednak to miłość stawiała zawsze na pierwszym miejscu, i to zakazana miłość mogła doprowadzić gwiazdę do tragedii.

Naprawdę nazywała się Janina Ferow-Bułhak. Przyszła na świat 1 lutego 1912 roku w Kijowie, w rodzinie żydowskiego pochodzenia. W 1920 roku Mikołaj i Helena Ferowie wraz z córką przenieśli się do Polski, uciekając z miasta ogarniętego wojną.

Rodzice aktorki zadbali o jej wykształcenie – dziewczyna ukończyła paryską Sacre Coeur oraz kurs aktorstwa i śpiewu u Jadwigi Hryniewieckiej. Jako dziewiętnastoletnia dziewczyna zadebiutowała na warszawskich scenach – początkowo w “Nowym Ananasie”, następnie u boku największych gwiazd przedwojennego kabaretu w “Morskim Oku”, “Cyruliku Warszawskim” czy “Wielkiej Rewii”. Przyjęła pseudonim sceniczny Ina Benita, prawdopodobnie by ukryć swoje żydowskie pochodzenie. Co ciekawe pseudonim gwiazdy został zaczerpnięty od nazwy latynoamerykańskiego koktajlu, będącego połączeniem runu i nektaru bananowego.

Debiut filmowy i dalsza kariera Iny Benity

Ina Benita

Ina Benita w filmie Ludzie Wisły

Droga Iny Benity do filmu była co najmniej oryginalna. Otóż, zaistniała ona w szerszej świadomości odbiorców jako świadek w procesie kryminalnym. Na jej oczach zastrzelono bowiem tancerkę Igę Korczyńską. Rozgłos towarzyszący sprawie pomógł aktorce w zdobyciu pierwszej filmowej roli. Ina Benita zadebiutowała na ekranie w filmie Puszcza w 1932 roku i od tego czasu poświęciła się głównie karierze filmowej. Na planie Hanki współpracowała ze swoim pierwszym mężem – Gieorgijem Tiesławskim, który pod pseudonimem Jerzy Dal-Atan reżyserował i pisał scenariusze. Małżeństwo przetrwało dwa lata i zakończyło się rozwodem, prawdopodobnie z winy Tiesławskiego, który zakochał się w innej kobiecie. Drugim mężem aktorki był Stanisław Lipiński, operator filmowy. Związek ten także nie przetrwał.

Tymczasem kariera Iny Benity nabrała tempa – grała w filmach u boku największych gwiazd, stopniowo sama zyskując popularność. Została zauważona w komedii Jego ekscelencja subiekt, gdzie wcielała się w postać Ani, w której zakochał się Jurek, grany przez Eugeniusza Bodo. Do wybuchu wojny zagrała w kilkunastu filmach. Jej urok osobisty i uroda przyciągały do kin wiele osób. Ina Benita partnerowała także Aleksandrowi Żabczyńskiemu i Adolfowi Dymszy w komedii Sportowiec mimo woli. W filmach często wykorzystywano jej talent wokalny. Ostatni obraz, w którym zagrała, to Ja tu rządzę, nagrywany w 1939 roku, jednak wybuch wojny opóźnił premierę. Naziści pozwolili na nią dopiero w grudniu 1941.

Ina Benita - femme fatale

Ina Benita i Mieczysław Krawicz na balu filmu polskiego

Miłość, która doprowadziła do tragedii

Po wybuchu wojny, aktorka dostała propozycję pracy w kawiarni “U Aktorek”, gdzie pracowało wiele znanych przedwojennych osobistości. Ina Benita, przyzwyczajona do luksusu, wolała grać w teatrze za większą stawkę. Występowała więc w jawnych teatrach: “Komedia”, “Miniatury” i “Niebieski Motyl”, grając głównie dla Niemców, mimo że sztuki tam wystawiane miały zazwyczaj wyjątkowo niski poziom. W 1942 roku aktorka poznała Otto Havera, oficera Wehrmachtu. Mimo że trwało wtedy jeszcze jej małżeństwo ze Stanisławem Lipińskim, to właśnie Austriak był jej największą miłością.

Wiedząc o nieprzychylności Polaków jak i Niemców do tej znajomości, razem w 1943 roku wyjechali do Wiednia, by powrócić do Warszawy na początku 1944. Ich związek został jednak odkryty przez władze okupacyjne, a oficer oskarżony o zhańbienie rasy, z racji, że aktorka miała żydowskich przodków. Otto trafił na front wschodni, z którego już nie wrócił, natomiast Ina została uwięziona na Pawiaku, gdzie w kwietniu 1944 roku urodziła pierworodnego syna Tadeusza. Została zwolniona z więzienia zaraz przed wybuchem powstania warszawskiego, 31 lipca 1944 roku.

Ina Benita aktorka

Ina Benita, 1939 r.

Do niedawna sądzono, że aktorka zginęła, przechodząc kanałami w okolicach Starego Miasta, ze swoim czteromiesięcznym synkiem na rękach, w czasie powstania warszawskiego. Inna wersja mówiła, że zmarła w czasie bombardowań w wieku 32 lat. W świetle ostatnich ustaleń, Ina Benita przeżyła jednak wojnę i przedostała się na Zachód. Ostatecznie osiedliła się w Stanach Zjednoczonych, gdzie zmarła w 1984 roku. Jej rodzina nie miała pojęcia o wielkiej przedwojennej karierze Iny.

Literatura:
Remigiusz Piotrowski, Artyści w okupowanej Polsce, Warszawa 2015.