James Stewart – 10 najlepszych filmów

James Stewart – zwany przez przyjaciół i wiernych fanów „Jimmym” – zdobył popularność przede wszystkim dzięki kreacjom szlachetnych, walczących z niesprawiedliwością i pełnych idealistycznych poglądów bohaterów, wpasowujących się przy tym w schemat wizerunku everymana, z którym mogli utożsamiać się wszyscy odbiorcy. Tworzył legendarne kreacje w komediodramatach, westernach czy thrillerach, zapisując się na kartach X muzy dzięki współpracy z takimi mistrzami jak Alfred Hitchcock, Anthony Mann, Frank Capra czy Otto Preminger. OldCamera.pl przedstawia wybór 10 najlepszych filmów z wybitnymi rolami Jimmy’ego Stewarta.

Filmy z Jamesem Stewartem

1. „Zawrót głowy” („Vertigo”, reż. Alfred Hitchcock, 1958)

James Stewart filmy - Zawrót głowy

James Stewart i Kim Novak – zdjęcie promocyjne do Vertigo

Zawrót głowy” przez wielu znawców kina Alfreda Hitchcocka uznawany jest za największe artystyczne osiągnięcie w jego karierze. Wielu krytyków przypisuje mu ponadto tytuł najlepszego filmu w dziejach kina – w 2012 roku Brytyjski Instytut Filmowy nadał mu właśnie takie miano. Historia cierpiącego na akrofobię detektywa Scottiego ratującego przed samobójstwem tajemniczą Madeleine to opowieść o wielu zaskakujących zwrotach akcji, przesiąknięta klimatem mistycyzmu, miejscami oniryczna i wyraźnie utrzymana w melodramatycznej tonacji, a przy tym równie mroczna i niepokojąca, doskonale realizująca intrygujący wątek kryminalny.

Absolutnie genialne zdjęcia wykonał Robert Burks, który z pasją i wyczuciem sportretował tu piękne zakątki San Francisco, z okolicami mostu Golden Gate na czele. Liryczną, podszytą mrokiem i nadzwyczaj piękną ścieżkę dźwiękową skomponował zaś Bernard Herrmann. „Vertigo” wyróżnia wysoki poziom estetyczny oraz wielowątkowa, pełna symboli i metafor fabuła stanowiąca w swym odczytaniu traktat o ludzkiej egzystencji, miłości, a w końcu freudowskim Erosie i Tanatosie. W głównych rolach wystąpili świetnie poprowadzeni przez mistrza suspensu James Stewart jako popadający w coraz większą obsesję na punkcie swej kochanki Scottie i Kim Novak, wcielająca się w podwójną kreację Madeleine Elster i Judy Barton.

2. „Okno na podwórze” („Rear window”, reż. Alfred Hitchcock, 1954)

James Stewart najlepsze filmy - Okno na podwórze

To kolejny przykład wieloletniej współpracy Jamesa Stewarta z wybitnym reżyserem Alfredem Hitchcockiem. W podejmującym temat wojeryzmu i metafory istoty samego kina (widz czytający film niczym główny bohater obserwujący przez okno sąsiadów) „Oknie na podwórze” Jimmy Stewart wykreował postać fotoreportera, który ze względu na złamaną nogę zostaje uwięziony we własnym domu. Dłużące się, monotonne dni skłaniają mężczyznę do obserwowania sąsiadów w kamienicy z naprzeciwka.

Pewnego razu oddając się rutynowemu podglądactwu, Jeff natrafia na ślady zbrodni – zaczyna podejrzewać jednego z sąsiadów o morderstwo własnej żony. W prywatnym śledztwie zaczynają mu towarzyszyć opiekunka Stella oraz energiczna narzeczona Lisa. „Okno na podwórze” to jeden z najsłynniejszych i z całą pewnością najdoskonalszych obrazów nie tylko w filmografii Jamesa Stewarta, ale również w dorobku samego mistrza suspensu. Aktor spotkał się na ekranie ze zjawiskową Grace Kelly, z którą stworzył fascynujący, niezwykle sugestywny duet. Fantastyczne, oddające klimat izolacji oraz osaczenia zdjęcia wykonał Robert Burks, natomiast oparty na opowiadaniu Cornellla Woolricha scenariusz napisał John Michael Hayes.

3. „Anatomia morderstwa” („Anatomy of a Murder”, reż. Otto Preminger, 1959)

Filmy z Jamesem Stewartem - Anatomia morderstwa

W głośnym dramacie sądowym Otto Premingera James Stewart stworzył jedną z najznakomitszych ról w swej karierze. Jimmy gra tu adwokata podejmującego się obrony mężczyzny oskarżonego o zabójstwo gwałciciela żony. Znajdując się na życiowym zakręcie, będzie musiał dowieść własnych prawniczych zdolności, ratując podupadłą reputację. Jego postać Paula Bieglera inspiruje, jest porywająca i elektryzująca – wprost nie sposób oderwać od niego wzroku. Dzieło Premingera wyróżnia doskonale skonstruowany, błyskotliwy i pełen fabularnych niespodzianek scenariusz, za którego podstawę posłużyła powieść Johna D. Voelkera. „Anatomię morderstwa” nominowano do Oscara w siedmiu kategoriach, w tym w kategorii dla najlepszego filmu. U boku James Stewarta wystąpili Lee Remick, Ben Gazzara, George C. Scott i Arthur O’Connell.

4. „Pan Smith jedzie do Waszyngtonu” („Mr. Smith Goes to Washington”, reż. Frank Capra, 1939)

Jimmy Stewart filmy - Pan Smith jedzie do Waszyngtonu

Wśród najlepszych kreacji Jamesa Stewarta na wyróżnienie niewątpliwie zasługuje jego porywająca rola z filmu Franka Capry „Pan Smith jedzie do Waszyngtonu”. Bohater Jimmy’ego to młody idealista, którego młodzieńcza energia, świeżość i naiwność rozczulają serca widzów. Jefferson Smith jest harcerzem, który niespodziewanie zostaje mianowany na urząd senatora. Mający głowę pełną szlachetnych planów i szczytnych celów młody mężczyzna z czasem konfrontuje się z brutalnym obliczem polityki, korupcją i obłudą wysokich rangą urzędników. Dzieło Capry otrzymało Oscara w kategorii najlepszego scenariusza. Ekranową partnerką Stewarta była zaś słynąca ze swych komediowych zdolności Jean Arthur, portretująca sekretarkę Clarissę.

5. „Filadelfijska opowieść” („The Philadelphia Story”, reż. George Cukor, 1940)

Filmy z James Stewart - Filadelfijska opowieść

James Stewart, Katharine Hepburn i Cary Grant – Filadelfijska opowieść

Oscarowa rola Jamesa Stewarta. „Filadelfijska opowieść” to jedna z najlepszych komedii wszech czasów będąca aktorskim popisem znakomitego trio – Jimmy’ego Stewarta, Katharine Hepburn i Cary’ego Granta. Reżyser George Cukor podjął się ekranizacji cieszącej się wielką popularnością broadwayowskiej sztuki Philipa Barry’ego, tworząc ponadczasowy, przezabawny i błyskotliwy film wykorzystujący podstawowe motywy obecne w komediach z podgatunku screwball – charakterystyczne gagi, konflikt płci, a w końcu romantyczny happy end.

To opowieść o losach charakternej i bogatej Tracy Lord, planującej drugi ślub z niejakim Georgem Kittredgem (John Howard). Niespodziewanie w progach jej wystawnej rezydencji zjawia się były mąż, obłędnie przystojny, ale też porywczy Dexter (Cary Grant) oraz reporter Macaulay Connor. Zabawne zdarzenia i komplikacje, które rozegrają się pod dachem posiadłości Tracy, sprawią, że dziewczyna będzie musiała zdecydować, który z trójki amantów jest jej prawdziwą, drugą połową. Emocjonujący i wywołujący uśmiech na twarzach widzów James Stewart jako wścibski dziennikarz Connor został nagrodzony statuetką Oscara. Dało się słyszeć, że nagroda była właściwą rekompensatą za jego wcześniejszy występ w obrazie „Pan Smith jedzie do Waszyngtonu”, jednak w „Filadelfijskiej opowieści” Jimmy ponownie wspiął się na wyżyny swego aktorskiego talentu.

6. „To wspaniałe życie” („It’s a Wonderful Life”, reż. Frank Capra, 1946)

James Stewart To wspaniałe życie

Klasyczna pozycja utrzymana w klimacie świąt Bożego Narodzenia, do której widzowie wciąż powracają z nieskrywaną przyjemnością, wzruszeniem i poczuciem nostalgii „To wspaniałe życie” Franka Capry to poruszająca, dająca motywację i nadzieję opowieść, realizująca podstawową ideę kina tego twórcy – afirmację życia niezależnie od trudów dnia codziennego, a także cieszenia się z najdrobniejszych rzeczy. James Stewart wcielił się w tym obrazie w postać George’a Bailey’ego, który zrezygnowany i pogrążony w depresji postanawia popełnić samobójstwo. W wigilijny wieczór z nieba zstępuje jednak anioł stróż, który ukazuje bohaterowi najpiękniejsze oblicze jego egzystencji, przywracając mu wiarę i szczęście. Obok Jimmy’ego Stewarta w filmie Capry wystąpili m.in. Donna Reed oraz Lionel Barrymore.

7. „Człowiek, który zabił Liberty Valance’a” („The Man Who Shot Liberty Valance”, reż. John Ford, 1962)

James Stewart westerny - Człowiek, który zabił Liberty Valance

James Stewart wystąpił również w pokaźnej liczbie znakomitych westernów. Do historii przeszły jego kreacje u takich legend gatunku jak Anthony Mann czy John Ford. U tego ostatniego zagrał m.in. w mistrzowskim „Człowieku, który zabił Liberty Valance’a”, gdzie współpracował z takimi gwiazdami jak John Wayne czy Lee Marvin. Jimmy wcielił się w szlachetnego prawnika, który stawia czoła bandycie terroryzującemu spokojną niegdyś okolicę. W tym przedsięwzięciu pomaga mu twardy rewolwerowiec, Tom Doniphon, będący zaprzeczeniem jego własnego charakteru. Western Johna Forda nominowano do Oscara w kategorii najlepszych kostiumów sygnowanych nazwiskiem Edith Head. Dziś „Człowiek, który zabił Liberty Valance’a” to żelazna klasyka filmów, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie.

8. „Sznur” („Rope”, reż. Alfred Hitchcock, 1948)

Stewart Jimmy filmy - Sznur

James Stewart, Farley Granger i John Dall – Sznur

Rewolucyjny, trzymający w napięciu obraz mistrza suspensu, na którego planie James Stewart po raz pierwszy współpracował z Hitchcockiem. W sumie legendarny duet pracował nad czterema dziełami (poza „Sznurem”, „Oknem na podwórze” i „Zawrotem głowy” również przy realizacji drugiej wersji „Człowieka, który wiedział za dużo” z 1956 roku). Utalentowany aktor sportretował w „Linie” postać inteligentnego wykładowcy odkrywającego makabryczną zbrodnię dawnych studentów. Brandon i Philip zamordowali bowiem z zimną krwią własnego kolegę, tylko po to, aby doświadczyć samego czynu zabójstwa.

Do wypaczenia i brutalnej przemocy doprowadziło ich natomiast błędne zrozumienie i nadinterpretacja przedstawianej w czasie studiów teorii nadczłowieka Friedricha Nietzschego. Hitchcock w „Sznurze” dokonuje istnej anatomii zbrodni, a także przestrzega nas przed pochopnym odczytaniem ludzkich zamiarów i nadinterpretacją nie tylko filozoficznych czy światopoglądowych treści, ale również samych, codziennych zjawisk. Nakręcone w 1948 roku dzieło wyróżnia przede wszystkim nowatorska strona techniczna – film nakręcono bez przerw w ujęciach (jedyne widoczne cięcia montażowe nie były wynikiem świadomego zamiaru reżysera, ale odgórnym skończeniem się taśmy).

9. „Harvey” (reż. Henry Koster, 1950)

Najlepsze filmy z James Stewart - Harvey

Rewelacyjna komedia z elementami fantasy, w której poczciwy Jimmy Stewart gra czterdziestoletniego Elwooda P. Dowda mającego nietypowego przyjaciela – niewidzialnego dla innych i wysokiego na sześć stóp królika, z którym spędza wolny czas i rozumie się niemal bez słów. Dziwactwo mężczyzny budzi troskę w jego krewnych, siostrze Vetcie i jej córce Myrtle, które nie tylko boją się o psychiczną równowagę Elwooda, ale też reputację całej rodziny, wstydząc się szalonego zachowania wuja. Zdesperowane kobiety postanawiają umieścić bohatera w zakładzie psychiatrycznym. Nie będzie to jednak proste zadanie… Film Henry’ego Kostera wyróżnia nieśmiertelny humor, a także fenomenalne aktorstwo – poza Jamesem Stewartem na oklaski zasługuje przede wszystkim występ nagrodzonej Oscarem Josephine Hull. Sam aktor otrzymał zaś nominację do tej prestiżowej statuetki.

10. „Sklep na rogu” („The Shop Around the Corner”, reż. Ernst Lubitsch, 1940)

Najlepsze role Jamesa Stewarta - Sklep na rogu

Czarująca, zabawna i podnosząca na duchu komedia romantyczna Ernsta Lubitscha, w której James Stewart stworzył wyśmienity duet z charyzmatyczną Margaret Sullavan. Aktorzy wykreowali w filmie role pracowników pewnego sklepu, którzy wprost nie mogą siebie znieść. Skłóceni w pracy i docinający sobie na każdym kroku Klara i Alfred nie są jednak świadomi, że prowadzona anonimowo miłosna korespondencja wymieniana jest właśnie między nimi… W 2002 roku „Sklep na rogu” znalazł się na 28. miejscu listy najlepszych amerykańskich melodramatów wszech czasów.

Udostępnij “James Stewart – 10 najlepszych filmów” swoim znajomym.