Joseph Cotten – 8 najlepszych produkcji

Są takie nazwiska wybitnych talentów wielkiego ekranu, które dziś pozostają niemal zapomniane. Niestety, do tej smutnej grupy należy również Joseph Cotten – znakomity, wyrazisty aktor o swobodnym i naturalnym stylu gry, odnoszący największe sukcesy w latach 40. ubiegłego stulecia. W czasie swej półwiecznej kariery artystycznej występował na scenach broadwayowskich teatrów, w radiu, filmie i w telewizji. Współpracował z największymi mistrzami X muzy – Alfredem Hitchcockiem, Orsonem Wellesem, George’em Cukorem czy Kingiem Vidorem. W dzisiejszym zestawieniu przyglądamy się najlepszym filmom z udziałem wielkiego Josepha Cottena…

Joseph Cotten – najlepsze filmy

1. „Obywatel Kane” („Citizen Kane”, reż. Orson Welles, 1941)

Joseph Cotten

Arcydzieło i reżyserski debiut Orsona Wellesa. Film ten często uznawany jest za najwybitniejszy obraz w dziejach kina, a jego nowatorstwo formalne fascynuje do dnia dzisiejszego na czele z doskonałym zdjęciami i oryginalnym (nielinearnym) stylem narracji. „Obywatel Kane” to historia tytułowego magnata prasowego, który na łożu śmierci wypowiedział tajemnicze słowo „różyczka”. Poszukujący sensacji dziennikarze postanawiają odkryć, co mogło ono znaczyć dla Kane’a – w ten sposób zapoznajemy się z intrygującą historią życia i kariery milionera.

Joseph Cotten wcielił się tu w postać Lelanda, najlepszego przyjaciela Charlesa Fostera Kane’a i jego pierwszego współpracownika, z którym na przestrzeni lat popadnie w konflikt niosący kres ich bliskiej relacji. W dziele „Obywatel Kane” Cotten przykuwa uwagę za sprawą wpisanych w jego legendę aroganckiej miny oraz ironicznego tonu wypowiedzi. Wypadł niezwykle autentycznie, tworząc jedną z najbardziej udanych kreacji w karierze.

2. „Trzeci człowiek” („The Third Man”, reż. Carol Reed, 1949)

Joseph Cotten filmy - Trzeci człowiek

Wybitny film szpiegowski w reżyserii Carola Reeda, na którego planie Joseph Cotten ponownie spotkał się z Orsonem Wellesem. Głównym bohaterem obrazu „Trzeci człowiek” jest Holly Martins, amerykański pisarz książek kryminalnych, który przybywa do Wiednia na zaproszenie dawnego przyjaciela, Harry’ego Lime’a. Na miejscu okazuje się, że mężczyzna zginął w tajemniczym wypadku. Martins zaczyna podejrzewać, że śmierć znajomego wcale nie była kwestią przypadku. Amerykanin wszczyna prywatne dochodzenie, które wkrótce ściąga na niego śmiertelne niebezpieczeństwo…

Trzymający w napięciu film Carola Reeda wyróżniono Oscarem w kategorii najlepszych zdjęć. Strona wizualna „Trzeciego człowieka” do dziś budzi wielki podziw – użyto tu nietypowej perspektywy i oryginalnych ustawień kamery, obraz jest mroczny, przesycony symboliką cienia, co wzmaga zagadkowość i niepokój ukazywanej historii. Poszczególne ujęcia kręcono w naturalnych plenerach, dzięki czemu uzyskano efekt wielkiej autentyczności. Rewelacyjne zdjęcia wykonał Robert Krasker.

3. „Cień wątpliwości” („Shadow of a Doubt”, reż. Alfred Hitchcock, 1943)

Joseph Cotten Cień wątpliwości

Mniej znany, ale wciąż bardzo dobry film Alfreda Hitchcocka, w którym Joseph Cotten stworzył mroczną i być może najlepszą kreację w swojej lukratywnej karierze. Akcja „Cienia wątpliwości” rozgrywa się w kalifornijskim mieście Santa Rosa, gdzie mieszka sympatyczna, kochająca się rodzina Newtonów oczekująca na przyjazd niejakiego wuja Charliego. Przybycie uwielbianego przez familię mężczyzny to nie lada wydarzenie w życiu rodziny – wszyscy ulegają euforii i fascynacji postacią wujka. Z czasem siostrzenica Charliego, Charlotta (w tej roli Teresa Wright) zaczyna podejrzewać go o niewyjaśnione zbrodnie nagłaśniane w prasie. Jej prywatne śledztwo okaże się śmiertelnie niebezpieczną grą…

Joseph Cotten w „Cieniu wątpliwość” wykreował porażającą rolę chłodnego złoczyńcy – bezwzględnego, cynicznego i piekielnie inteligentnego, który skrywa się pod niepozornym wizerunkiem przystojnego, niewinnego mężczyzny. Nie był to ostatni raz, w którym aktor współpracował z mistrzem suspensu – Cotten wystąpił jeszcze w „Pod znakiem Koziorożca” Hitchcocka, jednak ich drugi film uchodzi za jeden z najgorszych w karierze reżysera. Jeśli nie chcecie zasnąć w czasie seansu, polecamy poprzestać na świetnym „Cieniu wątpliwości”.

4. „Portret Jennie” („Portrait of Jennie”, reż. William Dieterle, 1948)

Joseph Cotten - Portret Jennie

Piękny, wzruszający i nadzwyczaj sentymentalny obraz w reżyserii Williama Dieterle’a nagrodzony Oscarem w kategorii najlepszych efektów specjalnych. Joseph Cotten wcielił się tu w postać wrażliwego malarza, poszukującego inspiracji do pracy twórczej. Niespodziewanie jego muzą zostaje tajemnicza kobieta imieniem Jennie, którą spotyka w parku. Młody artysta maluje z pamięci portret dziewczyny i zakochuje się w niej od pierwszego wejrzenia.

Czarująca nieznajoma, którą Eben spotyka w dużych odstępach czasu, okaże się najważniejszą osobą dla rozwoju jego kariery. Czy odwzajemni jego uczucie? O tym trzeba przekonać się samodzielnie. Poruszający, subtelny występ Josepha Cottena w „Portrecie Jennie” został nagrodzony Pucharem Volpiego na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Aktorowi partnerowały na ekranie Jennifer Jones oraz Ethel Barrymore.

5. „Gasnący płomień” („Gaslight”, reż. George Cukor, 1944)

Cotten Joseph Gasnący płomień

Znakomity thriller psychologiczny George’a Cukora z Oscarową kreacją Ingrid Bergman. Aktorka zagrała tu młodą śpiewaczkę Paulę Alquist, siostrzenicę światowej sławy artystki operowej, która została zamordowana w niewyjaśnionych okolicznościach. Naznaczona traumatyczną przeszłością Paula stara się rozpocząć nowy rozdział w swoim życiu i zapomnieć o tragicznej śmierci ukochanej ciotki.

Po ślubie z nauczycielem muzyki Gregorym Antonem (Charles Boyer), partner namawia ją jednak do powrotu w rodzinne strony. W domu Pauli zaczynają dziać się niepokojące rzeczy, a mąż kobiety przypisuje jej chorobę psychiczną . Na horyzoncie zjawia się nieznajomy Brian Cameron (w tej roli Joseph Cotten), który utwierdza śpiewaczkę w przekonaniu, że dziwne zjawiska pod dachem jej domu dzieją się naprawdę. Z pomocą mężczyzny Paula odkryje, kto tak naprawdę jest winien morderstwa jej ciotki.

6. „Pojedynek w słońcu” („Duel in the Sun”, reż. King Vidor, 1946)

Joseph Cotten Pojedynek w słońcu

Joseph Cotten doskonale sprawdzał się również w filmach, których akcja rozgrywała się w scenerii Dzikiego Zachodu. Malujący się na jego twarzy cień arogancji oraz sarkastyczny uśmiech były wprost stworzone do kreacji twardych bohaterów westernów. W produkcji Kinga Vidora „Pojedynek w słońcu” aktor spotkał się na wielkim ekranie z Gregorym Peckiem i Jennifer Jones. To historia dwóch braci rywalizujących o względy pięknej Pearl, która odnajduje schronienie w domu ich ojca. Jeden z braci, Jesse, ściąga na siebie gniew ojca i zostaje wygnany. Opuszczając dom, wyznaje Pearl miłość, ta jednak nawiązuje romans z jego bratem i zdaje się na łaskę nowego wybranka. Obraz nominowano do Nagrody Akademii w dwóch kategoriach.

7. „Niagara” (reż. Henry Hathaway, 1953)

Joseph Cotten Niagara

W głośnym filmie noir Henry’ego Hathawaya Joseph Cotten stworzył duet z legendarną Marilyn Monroe. Sportretował tu ekranowego męża aktorki, George’a Loomisa, którego niewierna partnerka obmyśla plan morderstwa doskonałego. Zmysłowa Rose Loomis i jej kochanek planują zwabić George’a nad wodospad, a potem zepchnąć go w rwący potok wody. W międzyczasie mąż pięknej kobiety zdaje sobie sprawę z jej romansu, ale nie pozwala odejść żonie ze względu na głębokie uczucie, jakie do niej żywi. Nie wie jednak, do czego zdolna jest ukochana i nie podejrzewa zagrażającej jego życiu intrygi.

8. „Ostatni zachód słońca” („The Last Sunset”, reż. Robert Aldrich, 1961)

Joseph Cotten - Ostatni zachód słońca

Słynny western Roberta Aldricha z plejadą gwiazd w obsadzie aktorskiej – wystąpili tu Kirk Douglas, Rock Hudson, Dorothy Malone i Joseph Cotten w roli Johna Breckenridge’a. „Ostatni zachód słońca” przedstawia losy szeryfa Dana Striblinga ścigającego niejakiego Brendana O’Malleya, aby pomścić śmierć szwagra. Wkrótce szeryf natrafia na ślad zabójcy, który ukrywa się na meksykańskiej farmie. Mężczyźni zawierają układ – swoje rachunki wyrównają w Ameryce, a wspólnymi siłami pomogą farmerom w spędzie bydła do Teksasu. W międzyczasie dochodzi do tragedii, a liczne komplikacje prowadzą Striblinga i O’Malleya do pojedynku.