Koty i filmy – 24 najsłynniejsze filmowe koty

Koty – w starożytnym Egipcie czczone na wzór bóstwa, a dziś stanowiące symbol tajemnicy i niezależności – mają bogatą historię filmową. Na wielkim ekranie zazwyczaj towarzyszą czarnym charakterom, czarownicom czy ekscentrycznym starym pannom. Historia kotów w kinie pokazuje, jak często przedstawia się ich stereotypowy wizerunek: egoistycznego i przebiegłego czworonoga, który jednak urzeka wrodzoną gracją oraz potrafi rozczulić.

Te mruczące stworzenia są również chętnie wykorzystywane w horrorach, gdzie uwydatnia się ich przyjęty przez kulturę zachodu element demoniczny – koty mogą służyć jako uosobienie mrocznych sił, bądź zły omen. Którzy z mruczących bohaterów najbardziej zapisali się na kartach filmowej historii?

24 najsłynniejsze filmowe koty

Orangey

Koty filmy - Śniadanie u Tiffany'ego

Niewątpliwie najsłynniejszym kotem wielkiego ekranu była Orangey. Tego rudego kocurka można nazwać utalentowanym aktorem: zagrał w siedmiu filmach, a jego występy dwukrotnie uhonorowano odpowiednikiem zwierzęcego Oscara – przyznawaną niegdyś nagrodą Patsy. Jego trenerem był znany w środowisku Frank Inn. Orangey debiutował w 1951 roku filmem Rhubarb (A. Lubin), ale to występ u boku Audrey Hepburn w Śniadaniu u Tiffany’ego (B. Edwards, 1961) przyniósł mu największą sławę. Kotk grał tam bezimiennego zwierzaka głównej bohaterki Holly.

Orangey miał sporo ekranowego czasu, a jego „bohater” staje się poniekąd odbiciem cech i pragnień Holly, która tak jak kot, chadza własnymi ścieżkami i próbuje utrzymać pozory niezależności. Pamiętną sceną z udziałem Orangey’a jest sekwencja, w której Holly wyrzuca kota z taksówki wprost na deszcz – czym prędzej udaje się na jego poszukiwania, a gdy zwierzak się odnajduje, widzimy go w kadrze romantycznego pocałunku Holly z ukochanym.

Koty jako pupile czarnych charakterów

Koty film - Ojciec chrzestny

Do historii kina, poza Orangeyem, przeszły ponadto koty don Vito Corleone oraz Ernsta Blofelda, kolejno z filmów Ojciec Chrzestny (F.F. Coppola, 1972) i serii o Jamesie Bondzie. Kot Corleone występuje w legendarnej już scenie The Godfather rozgrywającej się w gabinecie, kiedy to don Vito wygłasza przemowę, zapamiętale głaszcząc burego czworonoga.

Mruczący pupil Corleone podkreśla dwoisty wizerunek swojego pana – w końcu don Vito z jednej strony budzi sympatię widza, a z drugiej, jest głową rodziny mafijnej. Według relacji członków ekipy Ojca Chrzestnego, udział kota w znanej sekwencji nie był przewidziany w scenariuszu. Zwierzak błąkał się w okolicach planu filmowego, a swoim głośnym mruczeniem zwrócił uwagę Francisa Forda Coppoli, który postanowił umieścić go filmie. Podobno kot obdarzył wielką życzliwością wybitnego odtwórcę głównej roli, Marlona Brando.

Filmowe koty - Blofeld James Bond

Drugim najpopularniejszym kotem filmowego antybohatera był natomiast kot antagonisty w serii filmów o Jamesie Bondzie, Ernsta Blofelda. Co ciekawe, umieszczenie futrzaka w tych produkcjach nie służyło jedynie urozmaiceniu obrazu, lecz było głównym elementem budującym filmowe napięcie i tajemnicę wokół postaci Blofelda – przez kilka części nie widzimy bowiem twarzy złoczyńcy, a zaledwie jego dłonie, głaszczące białego, puchatego kota. Zabieg ten jest obecny w Pozdrowieniach z Rosji (T. Young, 1963) i Operacji Piorun (1965). Twarz Blofelda widzimy dopiero w Żyje się tylko dwa razy (L. Gilbert, 1967), piątym filmie o Jamesie Bondzie.

Pozostali koci bohaterowie

Filmy o kotach - Obcy. 8 pasażer Nostromo

Rudy kocur w filmie Obcy. 8 pasażer Nostromo

Widzowie szczególną pamięcią darzą również kociego bohatera kultowego filmu Ridleya Scotta Obcy – 8. pasażer „Nostromo” (1979). Rudy kocur wraz z Ellen Ripley są jedynymi z pasażerów statku kosmicznego, którzy przetrwali atak obcego. Jonesa (tak brzmi filmowe imię tego futrzaka) zagrało w rzeczywistości kilka kotów o tym samym umaszczeniu.

Koty film - Siedem życzeń

Kocur z filmu Siedem życzeń

Kocia tajemniczość, a także dawniej przypisywanie tym zwierzętom zdolności magiczne, były częstą inspiracją dla filmowców. Wystarczy wspomnieć czarnego kota imieniem Rademenes z polskiego serialu młodzieżowego Siedem życzeń (1984), który potrafił przenosić swojego opiekuna w starożytne miejsca czy Krzywołapa, pupila Hermiony Granger z filmów o Harrym Potterze. Koty często towarzyszyły również ekranowym czarownicom – to na przykład Salem z serialu Sabrina czy Pyewacket – pupil bohaterki filmu Czarna magia na Manhattanie (R. Quine, 1958), gdzie główne role zagrali Kim Novak i James Stewart.

Film koty - Krzywołap z Harry Potter

Krzywołap i Hermiona w Harrym Potterze

O pozytywny wizerunek kota zadbano natomiast w poruszającej produkcji Kot Bob i ja (R. Spottiswoode, 2016). Ten oparty na faktach film opowiada o uzależnionym od heroiny Jamesie Bowenie, który mieszkając na ulicy, spotyka tytułowego kota. Przyjaźń z rudym futrzakiem Bobem pomaga mu zwyciężyć z nałogiem.

Znanym filmowym kotem jest również pan Jinx z przezabawnej komedii Poznaj moich rodziców (J. Roach, 2004). Ten kot himalajski jest bohaterem wielu śmiesznych sekwencji, umie korzystać z toalety i jest oczkiem w głowie surowego, zdyscyplinowanego Jacka Byrnesa. Element komediowy związany z kocim bohaterem wiąże się więc z pokazaniem kontrastu w zachowaniu Jacka, który jak się okazuje, potrafi być czułym i wprost rozpływającym się nad kocim urokiem tajnym agentem. Popularność zdobył także kot z filmu braci Coen: Co jest grane, Davis? (2013). Tutaj ponownie, jak w Śniadaniu u Tiffany’ego, kot staje się odzwierciedleniem emocji i życiowych wyborów głównej postaci (np. ucieczka zwierzaka symbolizuje niepowodzenie jego opiekuna).

Filmowe koty - Poznaj moich rodziców

Pan Jinx w filmie Poznaj moich rodziców

Koty w bajkach

Wspominając najsłynniejsze filmowe koty, nie sposób nie napomnieć o ich ilustrowanych czy animowanych odpowiednikach. Koty z bajek lub kreskówek towarzyszyły nam w dzieciństwie, a po latach mogą wskrzesić pamięć o miłych chwilach z przeszłości. Co jednak istotne, bajkowe koty są najczęściej postaciami negatywnymi – pełnią funkcję oprawców, a także są uosobieniem dwulicowości. Pocieszające jest, że współcześnie coraz częściej odchodzi się od takiego ukazania kotów – przykładem może być klimatyczna i dość mroczna jak na produkcję dla dzieci bajka Koralina i tajemnicze drzwi (2009), gdzie kot bezinteresownie pomaga dziewczynce wydostać się z opresji.

Bajki o kotach - Bonifacy i Filemon

Jakie bajkowe koty wspominamy najczęściej? Ikonicznego miłośnika lasagne Garfielda, Bonifacego i Filemona z kultowej polskiej dobranocki, Klakiera ze Smerfów, Toma z bajki Tom i Jerry, Jess z Pat i Kot, znikającego kota z Cheshire z Alicji z Krainy Czarów, kota w butach z prequela Shreka czy Sylwestra z kreskówek Zwariowane Melodie. Również Simba, choć będący kocim królem, z pięknej i wzruszającej bajki Król Lew (1994), zapisał się w naszej świadomości. Niezależnie od przyjętej przez twórców charakterystyki tych mruczących zwierząt należy pamiętać, że koty również potrafią być oddane i pełne miłości względem opiekuna, a ich obecność w życiu człowieka może przynieść wiele dobrego.

Film o kotach dla dzieci - Shrek

Udostępnij “Koty i filmy – 24 najsłynniejsze filmowe koty” swoim znajomym.

Literatura:

1. S. Stall, 100 Cats Who Changed Civilization: History’s Most Influential Felines, Quirk Books, 2007.

2. D. Bates, Awesome Animals Cats: fun facts and amazing stories, Big Sky Publishing 2015.