„Manhattan” – Nowy Jork Woody’ego Allena

Manhattan

 

Tytuł: Manhattan

Rok produkcji: 1979

Reżyseria: Woody Allen

Obsada: Woody Allen, Diane Keaton, Meryl Streep, Mariel Hemingway, Michael Murphy i inni

 

 

 

Woody Allen należy do kręgu współczesnych reżyserów, których nikomu przedstawiać nie trzeba. Nominowany do Oscara w dwóch kategoriach Manhattan to kolejny film twórcy, ukazujący jego przywiązanie do ukochanego Nowego Jorku. Dzieło to uchodzi za jedno z najlepszych w jego filmowym dorobku.

 

Perypetie nowojorskiego intelektualisty

Manhattan to komedia romantyczna, która przedstawia koleje życia Isaaca Davisa (w te roli sam Woody Allen). Bohater pracuje jako autor programów komediowych. Jest dwukrotnie rozwiedzionym, czterdziestokilkuletnim nowojorczykiem, rozdartym między zniechęceniem do życia, a poszukiwaniem jego sensu.

Największym problemem w życiu bohatera okazują się jednak kobiety. Isaac spotyka się z 17-latką, Tracy (Mariel Hemingway), której nie traktuje poważnie ze względu na dzielącą ich sporą różnicę wieku. Wkrótce pozostawia nastolatkę dla kochanki najlepszego przyjaciela, Mary (Diane Keaton). Tracy otrzymuje możliwość nauki aktorstwa w londyńskiej szkole, a skłaniający się ku Mary Isaac, namawia ją do wyjazdu. W życiu bohatera istotną rolę odgrywa też jego była żona – Jill (Meryl Streep) – obecnie lesbijka, wychowująca ich wspólne dziecko. Jill jest w trakcie publikacji książki o prywatnym życiu, która zawiera wiele intymnych szczegółów z czasów jej nieudanego małżeństwa z Isaakiem. Wstyd wiążący się z wydaniem tej pozycji wzmaga frustrację Davisa.

Manhattan film

Neurotyczny Isaac rzuca pracę w telewizji i zamierza napisać książkę o Nowym Jorku, która miałaby odmienić jego nudny los. Jest on typem niezdecydowanego bohatera: do końca nie wie, czego chce od życia oraz nie może zdecydować, do której z kobiet (jeśli w ogóle do jakiejkolwiek) żywi większe uczucie. Gdy Mary postanawia powrócić do pierwszego kochanka, porzucony Isaac pogrąża się we własnych przemyśleniach. Nagrywa wtedy monolog na temat „dlaczego życie jest warte życia?” i uświadamia sobie, że jego odpowiedź brzmi: „Twarz Tracy”. Bohater wybiega z domu i w ostatniej chwili udaje mu się dogonić szykującą się do wyjazdu Tracy. Wyznaje jej miłość, a dziewczyna liczy, że po jej powrocie z Londynu znowu będą mogli być razem.

Nowy Jork w kadrach Woody’ego Allena

Ukochanym miejscem Woody’ego Allena jest Nowy Jork, a w nim tytułowa dzielnica, Manhattan. Film został utrzymany w czarno-białej konwencji, gdyż tak właśnie zapamiętał to miasto reżyser w dzieciństwie. Inspiracją do stworzenia Manhattanu była Błękitna rapsodia George’a Gershwina, którego to utwory składają się na ścieżkę dźwiękową dzieła.

W Manhattanie Nowy Jork to odrębny bohater – obserwator. Allen w całości poświęcił swój film miastu, ukazując jego najpiękniejsze miejsca i wskazując na specyfikę oraz problemy mieszkańców obrazowanych przez bohaterów. Woody Allen prowadzi nas w samo serce Manhattanu, przywołując zdjęcia jego znamiennych miejsc, m.in. most Queensboro, Museum of Modern Art czy położony w samym środku Central Park. Za wspaniałe zdjęcia odpowiadał Gordon Willis. To właśnie czarno-białe fotografie, wraz z muzyką, zbudowały niepowtarzalny klimat filmu.

Film Manhattan recenzja

Luźny egzystencjalizm filozofa ekranu

Woody Allen w losy swych bohaterów-intelektualistów z klasy średniej wplata wątki autobiograficzne. Często usposobienie głównej postaci jest odwzorowaniem jego charakteru czy stylu bycia. Taki jest też Isaac Davis – przypominający Allena i wpisujący się w jego schemat bohatera. Isaac ma zadatki na egzystencjalistę, co widać w słynnym monologu po rozstaniu z Mary, gdzie analizuje sensowność życia.

Sam Woody Allen filozofuje natomiast za sprawą swoich filmów. W Manhattanie mamy do czynienia z zobrazowaniem ludzkiego zagubienia w wielkim mieście. Reżyser pokazuje nam, że stale do czegoś dążymy, sami nie znając jednak tego celu. W zdezorganizowanym świecie mieszkańcy Nowego Jorku wielokrotnie schodzą się i rozstają, szukając choćby najmniejszego wsparcia w starciu z istnieniem.

Manhattan jest filmem, który doskonale podsumowuje styl Woody’ego Allena – to obraz wypełniony nostalgią, przeplecioną komizmem, o zawiłych relacjach między bohaterami i postaciach-intelektualistach, którzy u wybitnego reżysera są często nihilistami lub cynikami, ale przede wszystkim – Manhattan to piękny portret Nowego Jorku.

Literatura:

W. Allen, Woody według Allena: z reżyserem rozmawia Stig Björkman, tłum. A. Piotrowska, wyd. Znak, Kraków 1998.