Mira Zimińska – ulubienica warszawskich inteligentów

Mira Zimińska

Mira Zimińska, 1934 r.

 

Swoje pierwsze kroki na scenie stawiała już w dzieciństwie. Mimo że najczęściej w filmach grała role drugoplanowe, stała się gwiazdą dwudziestolecia międzywojennego. Znana jest także ze swojego charakterystycznego głosu – przed wojną nagrała kilka płyt dla najlepszych wytwórni płytowych.

Od dziecka w teatrze

Mira Zimińska urodziła się 22 lutego 1901 roku w Płocku, jako Marianna Burzyńska. Jej rodzice pracowali w teatrze płockim – matka prowadziła kontramarkarnię, a ojciec był maszynistą i dekoratorem. Dzięki temu malutka Marianna spędzała swoje dziecięce lata głównie w teatrze, gdzie grała epizodyczne role. Już w dzieciństwie wymyśliła sobie nowe imię – Mira, którym zaczęła się posługiwać. Pierwszą większą rolę na scenie zagrała w sztuce Stanisława Wyspiańskiego, Wesele, która była wystawiana nie tylko w Płocku, ale także w okolicznych miastach. Wkrótce siedemnastoletnia dziewczyna wyszła za mąż za Jana Zimińskiego, swojego nauczyciela. Związek ten szybko zakończył się rozwodem.

Początki Miry Zimińskiej w warszawskich kabaretach i wielka kariera

Mira została odkryta przez Tadeusza Sobockiego, współwłaściciela Qui Pro Quo, jednego z najpopularniejszych teatrzyków przedwojennej Warszawy. Początkowo grała małe role w teatrze, z czasem jej popularność rosła. Wkrótce występowała także w “Morskim Oku” czy “Cyruliku Warszawskim”. Mira stała się ulubienicą warszawskich inteligentów, przyjaźniła się między innymi z Tuwimem, Hemarem, Słonimskim i Wierzyńskim. Trzy razy pozowała Witkacemu do aktu.

W 1922 roku zagrała po raz pierwszy w filmie. Rolami w filmach jak Manewry Miłosne, Każdemu wolno kochać czy Ada! To nie wypada! dała się poznać szerszej publiczności i stała się znana nie tylko w stolicy. Występowała w filmach między innymi z Adolfem Dymszą, z którym się przyjaźniła, Aleksandrem Żabczyńskim i Eugeniuszem Bodo.

Mira Zimińska-Sygietyńska

Mira Zimińska, 1935 r.

Mira Zimińska znana była także ze swojej pasji do samochodów, miała ich pięć. Kolekcjonowała stare czasopisma, pozytywki i wachlarze. Większość z jej kolekcji została skradziona w czasie wojny.

Aktorka na Pawiaku

Już w 1939 roku Mira zaangażowała się w pomoc ofiarom wojennym. Początkowo pomagała w szpitalach i w punktach dla ludzi wypędzonych i uciekinierów. Wkrótce wyjechała z Warszawy do Karolina, tam została zaaresztowana przez gestapo za obrazę szanowanego wśród hitlerowców volksdeutscha. Aktorka trafiła na Pawiak, początkowo do separatki. Była szczególnie traktowana przez innych więźniów, którzy znali jej kabaretowe role. Dzięki staraniom Sygietyńskiego, Heinrich’a i Dymszy, Mira wkrótce została wypuszczona.

Jak sama wspomina, dopiero po opuszczeniu więzienia dowiedziała się, że Heinrich pomógł ją uwolnić w zamian za występy aktorki w jawnym teatrze “Złoty Ul”. Grała tam kilka tygodni, jednak wystawiane sztuki nie cieszyły się popularnością wśród polskiej widowni. Chwilę przed Powstaniem Warszawskim wyjechała wraz ze swoim partnerem, Tadeuszem Sygietyńskim z Warszawy. Końca wojny doczekała mieszkając u znajomych pod Tarczynem.

Mira Zimińska komedie

Mira Zimińska w komedii Manewry miłosne

Mazowsze” i koniec kariery aktorskiej

Do 1948 roku Mira występowała w teatrze. Jej ostatnia rola na scenie to postać Kamilli w sztuce Żołnierz królowej Madagaskaru napisanej przez Juliana Tuwima. Aktorka nigdy już nie wróciła ani do teatru, ani do filmu. W 1948 roku wraz z Tadeuszem Sygietyńskim założyła Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”. Pomysł ten zrodził się jeszcze w czasie wojny, gdy to ukrywający się kochankowie obiecali sobie, że jeśli uda im się przeżyć, założą zespół.

Zwłaszcza muzyk był zafascynowany folklorem. W czasie pobytu na wsi pod Tarczynem w czasie wojny, oboje gromadzili materiały, z których z czasem powstawały scenariusze dla “Mazowsza”. W 1954 roku Mira wyszła za mąż za Sygietyńskiego. Po jego śmierci w 1955 roku, aktorka objęła funkcje dyrektora zespołu. “Mazowsze” funkcjonuje do dziś.

Aktorka zmarła 26 stycznia 1997 roku, w wieku 96 lat.

Literatura:

Mira Zimińska-Sygietyńska, Nie żyłam samotnie, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Kraków 1988