Najlepsze filmy Tima Burtona. 12 kultowych produkcji

Tim Burton stworzył unikalny styl filmowy, na który składają się groteska, surrealizm, elementy turpizmu i fantasy oraz ponury, gotycki klimat. W centrum swych historii często stawia zagubione, ekscentryczne jednostki, nieumiejące odnaleźć się w rzeczywistości, a przez to odrzucane przez resztę społeczeństwa, samotne i niezrozumiane. W wielu filmach Tima Burtona odnajdujemy symboliczne rekwizyty, jak latarnie z dyni, strachy na wróble i martwe psy, a także złowieszczą atmosferę podsycaną licznymi ujęciami nasyconymi cieniem i mgłą.

Twórczość słynnego reżysera i animatora zwykło się określać mianem „bajek dla dorosłych”, a jego dzieła kończą się zazwyczaj wzruszającym morałem. Burton zasłynął też ze współpracy z tymi samymi twórcami – kompozytorem muzyki filmowej Dannym Elfmanem czy aktorami: Johnnym Deppem, Winoną Ryder, Evą Green i Heleną Bonham Carter (byłą partnerką). Tim Burton to twórca, który zaprasza nas do niepowtarzalnego świata wyobraźni, miejscami mrocznego i pełnego czarnego humoru. Oto wybór jego najlepszych filmów.

Filmy Tima Burtona - Edward Nożycoręki

Najlepsze filmy Tima Burtona

 

1. Edward Nożycoręki (Edward Scissorhands, 1990)

Poruszająca historia chłopca-cyborga, z fenomenalną kreacją Johnny’ego Deppa. Edward Nożycoręki to film kultowy, z piękną muzyką Elfmana, według niebanalnego scenariusza Tima Burtona i Caroline Thompson. Opowiada o tytułowym Edwardzie, który w miejscu dłoni ma nożyce i na skutek śmierci swojego twórcy zostaje pozbawiony opieki. Edward to istota obdarzona ogromną wrażliwością, nieznająca brutalnych zasad rządzących światem. Pewnego dnia natrafia on na Peg Boggs, która postanawia zająć się chłopakiem i zabiera go do swojego typowo amerykańskiego domu. Edward zakochuje się w jej pięknej córce Kim (Winona Ryder), co nie spotyka się z aprobatą otoczenia… Edward Nożycoręki to wzruszający dramat ludzkiego osamotnienia i inności, będący również krytyką konsumpcjonizmu i istną satyrą na amerykańskie społeczeństwo.

2. Ed Wood (1994)

Filmy Burtona - Ed Wood

Największy ukłon Tima Burtona w stronę oryginalności i pogoni za marzeniami, będący owocem czystej miłości do X Muzy. Ed Wood to biograficzna opowieść o „najgorszym reżyserze w historii kina” – Edwardzie Woodzie, twórcy takich nieudanych produkcji z lat 50. jak Glen czy Glenda i Plan dziewięć z kosmosu, które, podobnie jak sam reżyser, są uznawane za jedne z najgorszych w historii. Ed Wood Tima Burtona to niebywałe artystyczne osiągnięcie, dające nam nowe spojrzenie na życie i twórczość Wooda.

Reżyser został tu sportretowany jako wielki marzyciel, ekscentryk i zapalony miłośnik kina, któremu brakuje pieniędzy na realizację ambitnych planów filmowych, a przede wszystkim… talentu. Burtonowski Ed Wood budzi w nas sympatię i pewną dozę aprobaty, choć trzeba pamiętać, że w przedstawionej historii pominięto kilka nieprzyjemnych wątków biograficznych reżysera. Niemniej jednak film Tima Burtona to kawał dobrego kina, a rewelacyjne kreacje stworzyli w nim nagrodzony Oscarem Martin Landau grający legendarnego aktora Belę Lugosiego oraz Johnny Depp w roli tytułowego twórcy.

3. Batman (1989) i Powrót Batmana (1992)

Tim Burton filmy

Obok słynnej trylogii Christophera Nolana o człowieku-nietoperzu z uniwersum DC Comics to właśnie Tim Burton zrealizował najlepszą serię o Batmanie. Nagrodzonego Oscarem za scenografię Batmana z 1989 roku wyróżniają wierny, komiksowy styl, a także najwybitniejsza jak dotąd kreacja Jokera w wykonaniu rewelacyjnego Jacka Nicholsona. W tytułowego superbohatera wcielił się natomiast Michael Keaton. Pierwsza część z serii Burtona o Batmanie przedstawia właśnie jego starcie ze wspomnianym antagonistą, siejącym postrach w mieście Gotham. Natomiast Powrót Batmana to już historia jego walki z diabolicznym Pingwinem (Danny DeVito) oraz tajemniczą Kobietą Kot (Michelle Pfeiffer).

4. Sok z żuka (Beetle Juice, 1988)

Obrazy Tima Burtona - Sok z żuka

Nagrodzony Oscarem za najlepszą charakteryzację Sok z żuka to kwintesencja Burtonowskiego stylu, a także jeden z pierwszych filmów Tima, który rozsławił jego twórczość. Beetle Juice to czarna komedia z elementami fantasy, przedstawiająca perypetie nieżyjącego małżeństwa, które po śmierci nie może opuścić własnego domu. Wkrótce do małomiejskiej rezydencji państwa Maitlandów wprowadza się nowobogacka rodzina z Nowego Jorku, nieświadoma, że dom zamieszkują duchy byłych lokatorów. Pragnąc pozbyć się przybyłych mieszkańców, zjawy wzywają na pomoc bioegzorcystę, Beetlejuice’a. W obsadzie znaleźli się: Geena Davis, Alec Baldwin, Winona Ryder i Michael Keaton jako pamiętny, diaboliczny Beetlejuice. To jedno z wielu dzieł Tima Burtona, w których twórca porusza tematykę życia po śmierci na wesoło.

5. Duża ryba (Big Fish, 2003)

Najlepsze filmy Tima Burtona - Duża ryba

Tym razem Burton igra z konwencją kina familijnego i gatunku dramatu. Nominowana do Złotego Globu w czterech kategoriach Duża ryba to fascynująca opowieść o Edwardzie Bloomie słynącym z wyolbrzymienia i snucia nieprawdopodobnych opowieści. Ed przy każdej okazji zamęcza rodzinę i gości niewiarygodnymi przygodami z własnego życia, co spotyka się z dezaprobatą jego syna Willa. Między mężczyznami dochodzi do konfliktu, jednak gdy ojciec nagle znajduje się na łożu śmierć, Will postanawia się nim zająć i odkryć czy opowiastki Eda były prawdziwe. W Dużej rybie zagrali Ewan McGregor, Albert Finney, Billy Crudup, Jessica Lang i Helena Bonham Carter. To wzruszająca historia o budującym przesłaniu, ilustrująca magię ludzkiej wyobraźni.

6. Jeździec bez głowy (Sleepy Hollow, 1999)

Tim Burton filmy science fiction - Jeżdziec bez głowy

Fantastyczny horror Burtona osadzony w gotyckim klimacie, który okazał się sporym sukcesem komercyjnym. Film wyróżniono Oscarem i dwoma nagrodami BAFTA. Twórca ponownie współpracował tu z Johnnym Deppem, który zagrał nowojorskiego policjanta. Ichabod Crane przybywa do niewielkiej osady Sleepy Hollow, aby zbadać tajemnicę niewyjaśnionych morderstw. Zabójca pozbawia swe ofiary głów, a zdaniem lokalnej społeczności za zbrodnie odpowiada mityczny „Jeździec bez głowy”. Wierzący w potęgę rozumu i naukę Crane nie zamierza ufać bogobojnym mieszkańcom. Wkrótce doświadczenia z siłami nadprzyrodzonymi zmienią jego zdanie… Obok Deppa, w Jeźdźcu bez głowy wystąpili Christina Ricci i Christopher Walken. To jeden z mroczniejszych obrazów Tima Burtona utrzymany w scenerii mgieł, mroku i cieni.

7. Gnijąca panna młoda (Corpse Bride, 2005)

Tim Burton bajki - Gnijąca panna młoda

To jedna z najlepszych animacji Tima Burtona, nominowana do Nagrody Akademii. Gnijącą pannę młodą wykonano metodą poklatkową, a do zilustrowania bohaterów użyto specjalnie zaprojektowanych lalek. Film czerpie z gatunków musicalu oraz czarnej komedii. Jego głównym bohaterem jest nieśmiały, zagubiony Victor, który z woli rodziców ma ożenić się z nieznaną mu Victorią. Ćwicząc przysięgę małżeńską w lesie, chłopak przez przypadek oświadcza się zmarłej pannie młodej, która przyjmuje jego ofertę i zabiera Victora do zaświatów. Wyjaśnienie „gnijącej pannie młodej” okoliczności nieporozumienia okaże się jednak dla Victora zadaniem niezwykle trudnym. Głosu filmowym postaciom udzielił nieodzowny, Burtonowski duet: Johnny Depp i Helena Bonham Carter.

8. Sweeney Todd: Demoniczny golibroda z Fleet Street (Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street, 2007)

Film science fiction Tima Burtona Sweeney Todd

Mroczny, krwawy musical o niemal absurdalnym humorze, w którym Tim Burton ponownie współpracował z Johnnym Deppem i Heleną Bonham Carter. Sweeney Todda wyróżniono Nagrodą Akademii i Złotym Globem (najlepszy musical); statuetka powędrowała też w ręce Deppa, nominowanego ponadto do Oscara. Sweeney Todd – demoniczny golibroda – wraca do Londynu, z którego przed laty został niesprawiedliwie wygnany. Postanawia pomścić morderstwo swojej żony, a także odnaleźć uprowadzoną córkę. Zanim to jednak nastąpi, Sweeney otwiera nietypowy zakład fryzjerski, w którym podcina gardła swych klientów, a ich ciała oddaje wspólniczce Nellie, prowadzącej cukiernię. Kobieta dzięki pozyskanym zwłokom ma z czego wykonać nadzienie do swych wypieków…

9. Charlie i fabryka czekolady (Charlie and the Chocolate Factory, 2005)

Bajki Tima Burtona - Charlie i fabryka czekolady

To jeden z najbardziej znanych filmów Tima Burtona o barwnej, fantasmagoryjnej, zachwycającej formie wizualnej, będący ekranizacją książki Roalda Dahla. Głównym bohaterem tej sympatycznej opowieści jest ubogi chłopiec imieniem Charlie, któremu udaje się wygrać złoty bilet, gwarantujący odwiedziny w największej na świecie fabryce czekolady. Miejscem zarządza tajemniczy i nieco ekscentryczny Willy Wonka (w tej roli Johnny Depp), który zafunduje Charliemu i pozostałym zwycięzcom niezapomnianą przygodę. Charlie i fabryka czekolady był nominowany do Oscara, Złotego Globu i nagród BAFTA.

10. Frankenweenie (2012)

Filmy animowane Tima Burtona Frankenweenie

Tim Burton stworzył długometrażową adaptację własnego filmu z lat 80., również o tytule Frankenweenie. Ponownie użyto tu techniki animacji poklatkowej, a film zrealizowano w wersji 3D. Frankenweenie to niezwykle poruszająca i piękna opowieść o chłopcu, który traci ukochanego psa. Victor postanawia wskrzesić swojego czworonożnego przyjaciela i w trakcie burzy przeprowadza udany eksperyment. Pies Sparky ożywa, a jego właściciel musi zadbać o utrzymanie całego zdarzenia w tajemnicy. Wkrótce złośliwi koledzy poznają sekret Victora i sami zaczynają eksperymentować na swych martwych stworzeniach, a to może zaprowadzić całą społeczność do katastrofy…

Nie brakuje tu stałych elementów charakterystycznych dla kina Tima Burtona: jest turpizm i groteska, przedziwni bohaterowie o podkrążonych oczach, mroczne cmentarzysko i czarno-białe paski. Przede wszystkim jednak Frankenweenie inspiruje i ukazuje jak silna więź może połączyć człowieka z jego braćmi mniejszymi. Animację nominowano do Nagrody Akademii.

11. Alicja w Krainie Czarów (Alice in Wonderland, 2010)

Tim Burton filmy animowane Alicja w Krainie Czarów

To, czy adaptacja prozy Lewisa Carrolla udała się Burtonowi, jest kwestią dyskusyjną. Pomijając oceny krytyków Alicja w Krainie Czarów to z pewnością jeden z najsłynniejszych filmów Tima. Ponownie zagrali tu Johnny Depp jako Szalony Kapelusznik i Helena Bonham Carter w roli Czerwonej Królowej, a także Mia Wasikowska jako Alicja i Anne Hathaway w kreacji Białej Królowej. Tytułowa Alicja, będąc dzieckiem, wpadła do króliczej nory i w ten sposób przeniosła się do magicznego świata Krainy Czarów. Teraz gdy ma dziewiętnaście lat, ponownie przenosi się do bajkowej krainy, gdzie zła Czerwona Królowa umocniła swoją władzę. Film nagrodzono dwoma Oscarami w kategoriach najlepszej scenografii i kostiumów.

12. Vincent (1982)

Film sf Tima Burtona - Vincent

To jedna z pierwszych, krótkometrażowych animacji Burtona, do której w przyszłości wyraźnie się odwoływał. Można pokusić się o stwierdzenie, że Vincent to „Tim Burton w pigułce”. Animacja czerpie z estetyki ekspresjonizmu i można w niej zauważyć nawiązania do niemego arcydzieła wywodzącego się z tego nurtu, Gabinetu doktora Caligari. Bohaterem filmu jest siedmioletni Vincent, chłopiec o niezwykle bogatej wyobraźni, który marzy o tym, by być jak artysta Vincent Price.

Z zamiłowaniem czyta również mroczne utwory Edgara Allana Poe. Snując makabryczne wizje w swym nietypowym świecie wybujałej wyobraźni, Vincent zatraca samego siebie. Tim Burton stworzył niesamowity obraz dziecięcych marzeń i skrywanych lęków. W ciągu zaledwie nieco ponad sześciu minut poruszył tematy ludzkich ambicji, frustracji, inności, samotności i ostatecznego upadku. Stylizowanego, osnutego mrokiem Vincenta powinien znać każdy miłośnik kina.

Udostępnij “Najlepsze filmy Tima Burtona. 12 kultowych produkcji” swoim znajomym.