„Nietykalni” i „Green Book”, czyli przyjaźń ponad podziałami

Green Book

Green Book

Nietykalni i Green Book – filmy, które podbiły serca widzów na całym świecie swą prostotą, dramatem, w który został wpleciony świetny humor oraz fabułą, opartą na autentycznych zdarzeniach. Dziś, obie produkcje często są do siebie porównywane, choć stanowią odrębne historie z przedstawicielami odmiennych ras o różnych statusach społecznych.

Nietykalni – chłopak z przedmieścia wkracza na salony

Olivier Nakache i Eric Toledano zrealizowali Nietykalnych w 2011 roku. Francuski komediodramat stanowi opowieść o autentycznej przyjaźni Philippe’a Pozzo di Borgo oraz Abdela Sellou, filmowych Drissa (w tej roli porywający Omar Sy) i Philippe’a (wspaniały François Cluzet).

To poruszająca historia czarnoskórego chłopaka z paryskiego przedmieścia, który opuszcza więzienie i stara się o status bezrobotnego. Komiczny, prostolinijny Driss zdobywa zainteresowanie bogacza, sparaliżowanego Philippe’a, który postanawia go zatrudnić na stanowisku opiekuna. Początkowo Driss buntuje się przeciwko niektórym zadaniom, jednak z czasem zdobywa doświadczenie i spełnia się idealnie w swej roli. Do posiadłości pełnej pompatycznych pracowników wprowadza śmiech i luz, ucząc Philippe’a czerpania radości z życia, a między bohaterami tworzy się wyjątkowa przyjaźń.

Nietykalni dotykają kwestii różnicy w statusie majątkowym i wykształceniu dwojga ludzi żyjących w odmiennych światach – Driss, adoptowany przez niezamożną ciotkę, mieszka z jej dużą gromadką dzieci, a Philippe to milioner, nieszczęśliwy z powodu swego kalectwa, mimo wystawnego życia. Gdy ich losy się splatają, Driss poznaje sztukę, co po początkowym sceptycyzmie, poza zainteresowaniem, rodzi w nim plan namalowania obrazu (a raczej bohomazów), aby zarobić duże pieniądze. Namawia Philippe’a do zacieśnienia relacji z jego korespondencyjną znajomą, a współpracownicę Yvonne nakłania (zagraną przez Anne Le Ny) do randki z ogrodnikiem. Bogacz za sprawą Drissa uczy się korzystać z życia.

Nietykalni

Nietykalni

Film, nie wprost, skłania również do głębszej refleksji nad zbyt pochopnym osądzaniu drugiego człowieka. Driss to wrażliwy facet o wielkim sercu, który w ostateczności kocha swą rodzinę i prawdziwie lubi Philippe’a. Zaletą Nietykalnych są dobrze skonstruowane dialogi oraz brak motywu przemiany głównego bohatera. Pozostaje on tym samym Drissem, jakim był przed spotkaniem milionera. Co więcej, film nie ma moralizującego charakteru specyficznego dla hollywoodzkich produkcji. Nietykalni posiadają na swoim koncie wiele nagród i nominacji, w tym do Złotego Globu w kategorii najlepszego filmu zagranicznego czy osiem nominacji do Cezara, przy czym jeden przypadł w udziale Omarowi Sy, uznanemu za najlepszego aktora.

Green Book – nauka tolerancji i zrozumienia

Green Book to film Petera Farrelly z 2018 roku. Tytuł nawiązuje do nazwy książeczki dla podróżujących na południu Stanów Zjednoczonych Afroamerykanów. Urzekające kreacje stworzyli w nim Vigo Mortensen oraz nagrodzony Oscarem Mahershala Ali. Podobnie jak Nietykalni, Green Book jest komediodramatem opartym na prawdziwych losach muzyka Dona Shirleya i jego kierowcy-ochroniarza Tony’ego Vallelongi.

Filmowy Tony (Viggo Mortensen) jest ochroniarzem w klubie, który zostaje zamknięty na pewien czas. Vallelonga, aby utrzymać swoją włoską rodzinę, szuka szybkiego zarobku i otrzymuje ofertę pracy dla „Doktora” jako szofer. Wkrótce okazuje się, że jego przełożonym nie jest lekarz, a słynny pianista – Don Shirley (Mahershala Ali). Bezpośredni i naturalny Tony niestety jest rasistą, co doskonale widać w scenie, w której wyrzuca szklanki po użyciu ich przez pracujących w jego domu Afroamerykanów. Don już na początku pyta, czy jego kolor skóry nie jest problemem dla Tony’ego, który chętny zdobycia sporej sumy odpowiada przecząco. Spotkanie Shirleya stopniowo usuwa jego uprzedzenia i zmienia dotychczasowy światopogląd, a między postaciami rodzi się przyjaźń.

Green Book film recenzja
Green Book to film drogi. Bohaterowie wyruszając w trasę koncertową Dona, zacieśniają więzy, otwierają się przed sobą i zaczynają rozumieć więcej. Tony dostrzega, do czego może doprowadzić nietolerancja, uczy się również większej wrażliwości od pracodawcy o artystycznej duszy, który pomaga mu m.in. w pisaniu romantycznych listów do żony, które w wykonaniu Tony’ego były wypełnione prostymi słowami. Czarnoskóry Shirley to bohater ceniący ponad wszystko swą godność, a w czasie wyprawy musi odnaleźć własną tożsamość – jak sam mówi, nie jest wystarczająco czarny i nie jest wystarczająco biały, więc nie wie, kim ostatecznie jest. Okazuje się, że jego koncerty dla wyższych sfer, są organizowane w celu ukazania ich złudnej tolerancji, a nie prawdziwej chęci pogodzenia ras.

W dziele Petera Farrelly widzimy Amerykę lat 60. XX wieku, kiedy rasizm był niemal naturalnym porządkiem rzeczy. Bohaterowie z powodu występów Shirleya podróżują na południe USA, gdzie występuje kulminacja dyskryminacji rasowej. Aby droga minęła im jak najbezpieczniej (chociaż nie uda im się całkowicie uciec od nieprzyjemności) korzystają z tytułowej książki, która wskazuje im w jakich miejscach mogą zatrzymać się na postój czy nocleg. Green Book przedstawia mocno spłycony problem segregacji rasowej w Ameryce tych czasów, dając zaledwie jego zarys. Film jest również bardzo poprawny politycznie, jego moralizatorski charakter przenika całą, przewidywalną fabułę, która mimo to wzrusza i bawi do łez.

Green Book był jednym z triumfujących filmów na ostatniej ceremonii rozdania Oscarów (2019r.) – uzyskał trzy statuetki, w tym dla najlepszego filmu, oraz dwie inne nominacje. Ponadto zdobył trzy Złote Globy, nagrodę BAFTA czy National Board of Review. Zasmucający jest fakt, że Viggo Mortensen mimo genialnej kreacji Vallelongi nie zdobył żadnej nagrody, chociaż była to jedna z jego największych ról w filmowym dorobku, a sam aktor przeszedł ogromną metamorfozę fizyczną (do roli przytył około 20 kg). Bez jego mimiki, głosu i ruchu film nie byłby taki sam. Wielkim zwycięzcą, zasłużenie, okazał się Mahershala Ali, którego drugoplanowa rola została obsypana prestiżowym nagrodami.

Nietykalni film recenzja

Nietykalni a Green Book – komediodramaty, jakich mało

Zarówno Nietykalni jak i porównywany do nich Green Book to wzruszające komedie o wciąż uniwersalnych kwestiach rasizmu, nietolerancji i wyobcowania jednostki, dla której ratunek stanowi przyjaźń zawarta ponad wszelkimi podziałami. Oba filmy zasługują na uznanie chociażby ze względu na świetnie dobraną obsadę i wysublimowany humor.

Nietykalnych od filmu Green Book różni jednak przede wszystkim brak hollywoodzkiego rozmachu, nadmiernej schematyczności, a także nieoczywiste przesłanie historii. Który z filmów jest lepszy? Na to pytanie nie potrafię udzielić odpowiedzi – oba obrazy skłaniają do refleksji po zakończeniu seansu i mogą wywołać szereg sprzecznych emocji. To odmienne historie, których nie można łączyć w całość, ale jedno jest pewne – obie potrafią prawdziwie wzruszyć i rozbawić.