„Odważny” – film Johnny’ego Deppa o męczenniku naszych czasów

Film Odważny Jonny Depp

 

Tytuł: Odważny (ang. The Brave)

Rok produkcji: 1997

Reżyseria: Johnny Depp

Obsada: Johnny Depp, Marlon Brando, Elpidia Carrillo, Marshall Bell i inni

 

 

 

 

Ten film był reżyserskim debiutem aktora Johnny’ego Deppa. Co ciekawe, Depp zniechęcony negatywnymi opiniami amerykańskich krytyków nigdy więcej nie zdecydował się ponownie stanąć za kamerą. Odważny stanowi opowieść o poświęceniu i miłości, w imię której główny bohater potrafi zaprzedać się współczesnemu diabłu, aby zapewnić rodzinie godny byt.

 

Indianin spotyka Anioła Śmierci

Głównym bohaterem filmu Odważny jest rdzenny Amerykanin Raphael (zagrał go sam reżyser, Johnny Depp), który wraz z żoną i dwójką dzieci mieszka w przyczepie u stóp wysypiska śmieci. To wymowne wysypisko stanowi główny punkt utrzymania i wyżywienia mieszkańców niewielkiej społeczności: z niego czerpią podstawowe przedmioty, ubrania i często żywność. Morgantown to miejsce pozbawione nadziei na lepsze jutro, którego ludność nie potrafi odnaleźć celu w życiu, z powodu niedogodnych warunków bytowych.

Raphael nie jest przykładnym mężem i ojcem, w dodatku to bohater o kryminalnej przeszłości. Jego los odmienia spotkanie Anioła Śmierci naszych czasów, McCarthy’ego (w jego rolę wcielił się Marlon Brando). McCarthy składa bohaterowi nietypową propozycję: w zamian za 50 tys. dolarów dla jego najbliższych, Raphael miałby oddać mu swoje życie. Mężczyzna przystaje na taki układ. Raphaelowi zostaje siedem dni na spędzenie czasu z rodziną, zanim podda się serii tortur, które zakończą się jego śmiercią. Przez tydzień naprawi relację z najbliższymi i udowodni im swoją miłość oraz odwagę. Zacznie również żałować podjętej decyzji, lecz będzie już za późno na zerwanie zawartego „paktu z diabłem”.

Film The Brave recenzja

Entuzjastyczne przyjęcie w Cannes, chłodne w Ameryce

Odważny jest adaptacją powieści Gregory’ego McDonalda (autora m.in. książki Fletch). Pomysł na realizację filmu zrodził się już na początku lat 90. ubiegłego wieku, jednak produkcja została zawieszona ze względu na tragiczne wydarzenia i samobójstwo pierwszego reżysera, którym był Aziz Ghazal. Scenarzysta Paul McCudden i producent Charles Evans nie chcieli jednak zaprzepaścić szansy na powstanie Odważnego i z tego powodu zwrócili się do Johnny’ego Deppa z propozycją współpracy. Dziś kojarzony głównie z postacią kapitana Jacka Sparrowa ze słynnych Piratów z Karaibów Depp, w tamtym czasie zdobył uznanie głównie za role w takich filmach jak Edward Nożycoręki (T. Burton 1990), Co gryzie Gilberta Grape’a (L. Hallstrom 1993) czy Ed Wood (T. Burton 1994). Aktora zafascynowała główna idea filmu: poświęcenia się Raphaela dla dobra bliskich. Nie spodobał się mu jednak scenariusz McCuddena, więc napisał go praktycznie od nowa z pomocą przyrodniego brata D. P. Deppa. Johnny wniósł również duży wkład w finansowanie produkcji. Jako kompozytora poruszającej muzyki do filmu wybrał natomiast swojego wieloletniego przyjaciela, gwiazdę rocka Iggy’ego Popa.

W 1997 roku Odważny brał udział w konkursie głównym w Cannes, walcząc o Złotą Palmę. Johnny Depp nie otrzymał statuetki, ale festiwalowi krytycy byli zgodni, co do pozytywnej oceny jego produkcji. Nagroda powędrowała wówczas w ręce Abbasa Kiarostamiego za film Smak wiśni.

Odmiennego zdania byli amerykańscy krytycy, którzy nie zostawili na Deppie suchej nitki. Odważnemu zarzucano niejednorodność gatunkową i fabularne nieprawdopodobieństwo. W przeciwieństwie do widzów w Cannes, Amerykanie skrytykowali otwarte zakończenie filmu, a także odstępstwo od ukazania brutalnych scen ewentualnych tortur bohatera.

Johnny Depp skupił się w Odważnym na ukazaniu ostatnich dni Raphaela, w których na nowo buduje on relację z najbliższymi, pomijając sam koniec, w którym oddaje się w ręce demonicznego McCarthy’ego. Jak widać nie wszyscy potrafili docenić ten zabieg, oczekując z niecierpliwością na rozlew krwi, zamiast skupić uwagę na wewnętrznej przemianie bohatera, jego osobistej tragedii, ale również dramacie społeczności, żyjącej na wysypisku śmieci.

Krytyka w Stanach Zjednoczonych rozzłościła Deppa na tyle mocno, że ten odebrał to jako atak na jego osobę, a nie obiektywną ocenę produkcji. Z tego względu postanowił nie pokazywać swojego filmu w Ameryce. W Polsce Odważny był wyświetlany w czasie festiwalu Camerimage, podczas którego autor zdjęć do filmu Vilko Filač był nominowany do Złotej Żaby.

The Brave Johnny Depp

„Ostateczną miarą odwagi jest stawienie czoła śmierci”

Bohater, któremu Johnny Depp umiejętnie nadał sporą dozę autentyczności, to współczesny męczennik, nie tylko ze względu na poświęcenie dla rodziny. Raphael oddaje własne życie również w imię przekonań – daje wyraz buntu przeciw społecznej niesprawiedliwości, niegodnemu egzystowaniu mieszkańców Morgantown, a wreszcie samemu życiu, co czyni go głosem przeciętnego współczesnego człowieka.

Odważny potrafi wzruszyć do łez za sprawą niezłomnej postawy Raphaela, zobrazowaniu odradzającym się między nim a jego żoną zapomnianym uczuciu, a także tych końcowych scen, w których udaje się na stracenie do McCarthy’ego. Bez wątpienia to muzyka Iggy’ego Popa odgrywa przy tym znaczącą funkcję, potęgując poruszenie widza.

Poza opowiedzianą historią, kluczem do nazwania Odważnego dobrym filmem jest chyba właśnie to, co nie spodobało się krytykom zza oceanu – pominięcie scen tortur Raphaela. Depp pozostawiając film otwartym, daje naszej wyobraźni spore pole do popisu, gdyż nie wiemy nawet czy bohater faktycznie zginie. „Ostateczną miarą odwagi jest stawienie czoła śmierci” – te filmowe słowa są skierowane właśnie do Raphaela, któremu bez wątpienia udało się zdać test odwagi. W jego przypadku stawienie czoła śmierci, było również dowodem na coś znacznie ważniejszego – miłość do najbliższych.