„Oldboy” – 10 ciekawostek o koreańskim filmie

Oldboy ciekawostki

„Oldboy” (2003) spod ręki wybitnego Parka Chan-wooka to arcydzieło południowokoreańskiej kinematografii. Opowieść o tragicznych losach Oh Dae-su więzionego przez 15 lat w tajemniczym pokoju, a po wyjściu na wolność pałającego żądzą zemsty obracającą się ostatecznie przeciwko niemu, poruszyła widzów na całym świecie, zdobywając międzynarodowe uznanie krytyki. To wizjonerska, mistrzowska pod względem formalnym wykładnia kina zemsty, odsyłająca nas ponadto do głębokich sensów egzystencjalnych. Porażającą kreację głównego bohatera stworzył w filmie wszechstronny Choi Min-sik, a u jego boku wystąpili Yu Ji-tae, Kang Hye-jeong czy Oh Dal-su. Przedstawiamy 10 ciekawostek z planu i filmu „Oldboy”.

„Oldboy” – ciekawostki i fakty o filmie

Tekst może zawierać spoilery.

1. „Oldboy” stanowi drugą część tzw. trylogii zemsty Parka Chan-wooka.

Park Chan-wook jest autorem mistrzowskiej trylogii zemsty, na którą składają się kolejno filmy „Pan Zemsta” (2002), omawiany tu „Oldboy” oraz „Pani Zemsta” (2005). Każda z części wybitnej trylogii prezentuje nam odrębnych bohaterów i ich historie, a jedynym punktem wspólnym okazuje się podejmowany przez twórcę wątek krwawej zemsty i jej zgubnego wpływu na jednostkę. „Dlaczego bohater nie koncentruje się na swoim życiu tu i teraz? Dopiero pod koniec filmu uświadamia sobie, jak głupie było to działanie. Dobry film zemsty winien obudzić w widzach taką właśnie myśl” – tłumaczył sam reżyser. „Oldboy” pozostaje najsłynniejszym elementem trylogii Chan-wooka, a przez wielu krytyków uznawany jest również za najlepszy.

Oldboy

Oldboy – scena z ośmiornicą

2. Choi Min-sik naprawdę zjadł żywą kałamarnicę.

Praca na planie „Oldboya” była wielce wyczerpująca dla znakomitego koreańskiego aktora. Zdarzało się, że Choi Min-sik w swym skrajnym zmęczeniu zasypiał nawet w trakcie ujęć. Co ciekawe, to wcale nie brutalne sceny walk stały się przedmiotem traumy artysty, a drastyczna sekwencja spożywania żywej kałamarnicy. Choi Min-sik jest wegetarianinem i buddystą, konieczność zjedzenia wijącego się stworzenia stanowiła więc dla niego prawdziwą psychiczną torturę. Scenę powielano kilkukrotnie, co szybko wywołało u aktora niepożądane reakcje żołądkowe i wymioty między kolejnymi zdjęciami. Reżyser Park Chan-wook wyznał później, że Choi za każdym razem błagał kałamarnice o wybaczenie i odmawiał modlitwę.

Oldboy 2003

Zakończenie filmu Oldboy

3. Epilog filmu „Oldboy” kręcono w Nowej Zelandii.

Powodem tego było osadzenie końcowej sceny w krajobrazie zimowym, co miało symbolizować upływ czasu od momentu kulminacyjnego fabuły. Powstał jednakże poważny problem – w tamtym czasie w Korei Południowej nie było śniegu. Ekipa wyruszyła więc do Alp Południowych w Nowej Zelandii. Ujęcia w scenerii śniegu, którym towarzyszą poruszające, budzące nostalgię melodie utworu „The Last Waltz” należą do jednych z najpiękniejszych w filmie Parka. Symbolizujący swoiste oczyszczenie biały puch kontrastuje z grymasem twarzy Oh Dae-su, trzymanego w objęciach przez Mi-do, budząc w odbiorcach wątpliwość co do powodzenia hipnozy, jakiej poddał się zdruzgotany bohater.

4. Postać Oh Dae-su była wzorowana na mitycznym Edypie.

Park Chan-wook wyznał, że podwójny kazirodczy wątek w filmie „Oldboy” został zainspirowany grecką tragedią Sofoklesa „Król Edyp”, traktującą o ludzkiej bezsilności wobec nieprzeniknionego fatum. Starający się oszukać los Edyp, nad którym ciążyła klątwa, nie potrafił zapobiec małżeństwu z własną matką. Filmowy Oh Dae-su również pozostaje tragicznym bohaterem, nieświadomie zakochując się we własnej córce z powodu manipulacji Lee Woo-jina. Antagonista grany przez wyśmienitego Yoo Ji-tae w przeszłości także pozostawał w kazirodczej relacji z własną siostrą, jednak jego związek był w pełni świadomy. Reżyser skomentował, że postać Lee Woo-jina stanowi uosobienie Apolla – podobnie jak w tragedii Sofoklesa, w „Oldboyu” ujawnia on mroczną tajemnicę Dae-su.

Oldboy film

5. Scena, w której Dae-su wyrywając pamiętnik z rąk Mi-do uderza się w głowę…

… nie była przewidziana w scenariuszu. Choi Min-sik faktycznie przez przypadek uderzył się w głowę, na tyle mocno, że nie potrafił powstrzymać bolesnych okrzyków. Nad wszystkim czuwała jednak aktorka Kang Hye-jun grająca Mi-do, która nie przerwała sceny i bez zająknięcia recytowała swoje kwestie. Po wszystkim Park Chan-wook zadecydował, aby nie zmieniać tej sceny i uczynić z zarejestrowanego wypadku element humorystyczny.

6. Większość utworów składających się na ścieżkę dźwiękową „Oldboya” nazwano tytułami klasycznych filmów.

Nad niezapomnianymi kompozycjami z dzieła „Oldboy” pracowali Jo Yeong-wook, Choi Seung-hyun, Lee Ji-soo oraz Shim Hyeon-jeong. Na ścieżce dźwiękowej do filmu odnajdziemy również takie klasyczne utwory, jak koncert skrzypcowy „Zima” (RV 297) z „Czterech pór roku” Vivaldiego. Ciekawostką jest, że większość utworów została zatytułowana na cześć klasyków amerykańskiej kinematografii. To chociażby „Jailhouse Rock” (tak, od tego filmu z Elvisem Presleyem), „It’s Alive” (jak w starym horrorze), „For Whom the Bell Tolls” (od klasyka z Ingrid Bergman i Garym Cooperem w rolach głównych „Komu bije dzwon”), „Out of the Past” („Człowiek z przeszłością” z Robertem Mitchumem), „Frantic” (słynny thriller szpiegowski spod ręki Romana Polańskiego) czy „The Big Sleep” (od klasyka kina noir „Wielki sen” z duetem Humphreya Bogarta i Lauren Bacall).

Oldboy fakty

7. Słynne zdanie, które Dae-su czyta na obrazie „Śmiej się, a świat będzie śmiał się z tobą, płacz, a będziesz płakał w samotności”…

… pochodzi z jednego z najlepiej rozpoznawalnych wierszy amerykańskiej poetki Elli Wheeler Wilcox „Solitude”, rozpoczynającego się właśnie od słów „Laugh, and the world laughs with you; Weep, and you weep alone”.

8. „Oldboy” zdobył międzynarodowe uznanie i szereg prestiżowych wyróżnień.

Arcydzieło Parka Chan-wooka do dziś pozostaje jednym z najpopularniejszych i najwyżej cenionych koreańskich filmów na świecie. Sceny spożywania żywej ośmiornicy czy pojedynku w korytarzu, kiedy to Dae-su z wbitym w plecy nożem pokonuje kilkudziesięciu przeciwników przeszły do historii kina. „Oldboy” był o krok od zdobycia Złotej Palmy w Cannes, ostatecznie wyróżniono go nagrodą Grand Prix Festiwalu dla najlepszego filmu. Dzieło koreańskiej kinematografii otrzymało ponadto statuetkę British Independent Film Award i nominacje do Europejskiej Nagrody Filmowej czy Saturna. „Oldboy” odniósł ponadto niebywały sukces komercyjny, zarabiając w sumie blisko 15 milionów dolarów na całym świecie (przy budżecie 3 milionów).

Oldboy facts

Oldboy – scena walki w korytarzu

9. Quentin Tarantino miał powiedzieć, że Oldboy „jest bardziej tarantinowski niż wszystko, co do tej pory zrobił”.

„Oldboy” to przykład kina budzącego wielkie, skrajne emocje, równie mocno brutalnego, co przejmującego i odsyłającego do głębszych znaczeń natury egzystencjalnej. Park Chan-wook stworzył dzieło igrające z konwencją, które łączy w sobie dramat, porządne kino akcji, surrealizm, gatunek thrillera, a nawet czarnej komedii. Z tego powodu film często porównywany jest w kulturze Zachodu do wyjątkowego stylu Quentina Tarantino. Twórca głośnego „Pulp fiction” zachwycił się koreańskim obrazem po jego premierze na 57. Festiwalu Filmowym w Cannes w 2004 roku, którego przewodniczącym Jury był sam Tarantino.

10. „Oldboy” doczekał się dwóch remake’ów.

W 2006 roku powstał bollywoodzki remake dzieła Parka Chan-wooka zatytułowany „Zinda”. Bardziej znaną odsłoną „Oldboya” jest bez wątpienia amerykańska wersja, która została wydana w 2013 roku jako „Oldboy. Zemsta jest cierpliwa”. W amerykańskim filmie na ekranie pojawili się Josh Brolin, Elizabeth Olsen czy Samuel L. Jackson. Remake wypada jednak blado przy mistrzowskim oryginale i z tego powodu polecamy Wam seans jedynie słusznej – koreańskiej – wersji.