„Pieskie życie” – słodko-gorzkie losy Trampa

Pieskie życie 1918

 

Tytuł: „Pieskie życie” („A Dog’s Life”)

Rok produkcji: 1918

Reżyseria: Charles Chaplin

Obsada: Charles Chaplin, Edna Purviance, Sydney Chaplin, Henry Bergman, Albert Austin, Bud Jamison, James T. Kelley i inni

 

„Pieskie życie” zajmuje szczególną pozycję w filmowym dorobku Charliego Chaplina – nieodzowna postać Włóczęgi została tu bowiem obdarzoną empatią i sporą dozą wrażliwości, zwiastując przełomowe zmiany w twórczości mistrza slapsticku. Niezapomniane gagi, tragifarsa, a w końcu słodko-gorzkie losy Trampa przygarniającego bezdomnego pieska zdobyły serca widzów, do dziś pozostając wśród czołówki najpopularniejszych historii, jakie pozostawił po sobie legendarny twórca.

O Włóczędze i jego najwierniejszym przyjacielu

„Pieskie życie” to krótkometrażowa produkcja Charlesa Chaplina zrealizowana w 1918 roku, która obok filmów „Imigrant” (1917) oraz „Charlie żołnierzem” (1918) zapowiada przełom w twórczości artysty. Chaplin zaczął bowiem znacząco rozbudowywać fabuły własnych krótkich metraży, a także umieszczać je w ważnych momentach historycznych lub kontekstach społecznych, nadając swym obrazom głębi oraz wymownego charakteru.

W porównaniu do jego wcześniejszych kultowych komedii pokroju „Charlie w banku” (1915), „Charlie na ślizgawce” (1916) czy „Spokojna ulica” (1917), wspomniane wyżej produkcje odznaczały się przebudowaniem figury charakterystycznego protagonisty filmów legendarnego komika – przybranego w słynny melonik, laskę, rozdeptane buty i za duży garnitur Włóczęgi. Od tej pory Tramp wyzbył się bowiem złośliwości i cynizmu, na rzecz empatii i życzliwości (pomoc okradzionym kobietom w „Imigrancie” czy opieka nad psem w omawianym filmie). Znajdzie to przedłużenie w jego pełnometrażowych dziełach, zapoczątkowanych przez poruszającą, wybitną pozycję pod tytułem „Brzdąc” (1921).

Pieskie życie Charlie Chaplin

Fabuła „Pieskiego życia” koncentruje się na losach pamiętnego Włóczęgi, który w czasie rutynowej tułaczki na ulicach miasta ratuje przed większymi psami bezpańskiego szczeniaczka. Od tej pory kundelek staje się wiernym towarzyszem przygód Trampa, a także jego najlepszym (i jedynym) przyjacielem. Fascynującej więzi mężczyzny i psa towarzyszą przezabawne wydarzenia w czasie kradzieży jedzenia czy zalotów względem pięknej piosenkarki kabaretowej (w tej roli Edna Purviance). Ostatecznie czworonożny przyjaciel Włóczęgi okaże się jego wybawcą i bohaterem całej historii, za którego sprawą życie pary odmieni się na dobre.

Niezapomniane gagi w filmie „Pieskie życie”

„Pieskie życie” to przede wszystkim brawurowy pokaz aktorstwa Chaplina i jego nieśmiertelnych gagów. Przezabawne sekwencje z pieskiem, w których Tramp naśladuje jego zwyczaje, ich „wspólne” flirty z artystką kabaretową, a w końcu pełne dynamiki ucieczki oraz pościgi bawią i rozczulają nawet współczesnych widzów, z powodzeniem wytrzymując próbę czasu. Charlie Chaplin odsłania tu pełnię swych zdolności i legendarny styl gry zaczerpnięty z pantomimy, m.in. w znakomitej scenie ogłuszenia złodzieja i manipulowania nim niczym marionetką. Schowany za kotarą Włóczęga wsuwa wówczas ręce w marynarkę bandyty i wykonuje za niego kolejne ruchy, by w końcu odzyskać znaleziony przez siebie portfel pełen pieniędzy.

Humor ukazany w filmie „Pieskie życie” to także doskonały przykład typowej dla Chaplina konstrukcji komizmu, której zazwyczaj towarzyszyły elementy dramatyczne, ironia, parodiowany smutek czy groteska. Świetnie oddaje to sekwencja rozgrywana w barze, kiedy podczas wykonywania smutnej piosenki przez artystkę kabaretową, wszyscy zgromadzeni jak na komendę zanoszą się płaczem. Siedząca na piętrze pani płacze na tyle mocno, że moczy filmowego protagonistę. Widząc to wszystko, Włóczęga na początku się śmieje, jednak zrugany przez jednego z „poruszonych” słuchaczy, zaczyna potulnie płakać. To jedna z najśmieszniejszych, ikonicznych scen „Pieskiego życia”.

Pieskie życie film recenzja

Charlie Chaplin i Edna Purviance w filmie “Pieskie życie”

„Pieskie życie”, czyli mroki życia na wesoło

Charlie Chaplin w swej wybitnej twórczości od początku utożsamiał niedolę najbiedniejszych warstw społecznych i ludzi zepchniętych na margines społeczny. W jego filmach obserwujemy tragiczne warunki, w jakich funkcjonuje biedota, niesprawiedliwości społeczne, a także ironiczne koleje nieprzeniknionego losu. „Pieskie życie” to kolejna opowieść utrzymana w takim tonie, gdzie obok szarej rzeczywistości i ludzkich dramatów mamy przełamujący tragiczną konwencję humor, pozwalający nam przyjmować życie w całych jego barwach. Tytuł filmu jest dwuznaczny – z jednej strony nawiązuje do głównych, fabularnych zdarzeń, czyli przygarnięcia szczeniaka przez Trampa i ich dalszych perypetii, a z drugiej to ironiczne określenie losów samego Włóczęgi, mężczyzny bez pracy, bez domu, bez jedzenia, pozbawionego wsparcia oraz przyjaźni, jednak o wielkim sercu i wrażliwości.

„Z bliska życie jest tragedią, ale z daleka to czysta farsa”, mawiał Chaplin. I dodawał: „Ci, co rozśmieszają ludzi, cenniejsi są od tych, co każą im płakać”. Charlie Chaplin po mistrzowsku przedstawiał na wielkim ekranie najmroczniejsze aspekty egzystencji, ludzką niedolę i beznadzieję, a także niesprawiedliwą walkę z systemem oraz układem świata, okraszając najtrudniejsze tematy uniwersalnym komizmem, wciąż aktualnymi żartami czy nieulegającymi postępowi czasu gagami. Był geniuszem i wielkim artystą, a trafność i przekaz jego dzieł nie osłabły z biegiem czasu.