„Pokojówka” – zmora namiętności

Hanyo

 

Tytuł: „Pokojówka” („Hanyeo”)

Rok produkcji: 1960

Reżyseria: Kim Ki-young

Obsada: Kim Jin-kyu, Ju Jeung-ryu, Lee Eun-shim, Ahn Sung-ki, Um Aing-ran, Lee Yoo-ri i inni

 

Utrzymane w czarno-białych kadrach dzieło „Pokojówka” uznaje się obok „Zbłąkanej kuli” za największe osiągnięcie w dziejach południowokoreańskiej kinematografii. Reżyser Kim Ki-young poprowadził w nim uniwersalną opowieść o zgubie pożądania, ludzkich namiętnościach i nieokiełznanych instynktach, a w końcu nieodłącznej dla koreańskiego kina problematyce zdrady oraz zemsty. Współczesny twórca filmowy Bong Joon-ho okrzyknął „Pokojówkę” Obywatelem Kanem koreańskiego kina.

„Pokojówka” – legendarne dzieło z Korei Południowej

„Pokojówka” („Hanyo”) Kim Ki-younga otwiera trylogię reżysera o tytułowej pomocy domowej wkraczającej w życie pewnej rodziny. Pozostałe dwa filmy – „Ognista kobieta” (1971) i „Ognista kobieta ‘82” (1982) – ukazują podobne wydarzenia, co produkcja z 1960, jednak w różnych perspektywach i nowych kontekstach kulturowych. To dzieło frapujące zarówno pod względem stylistycznym, jak i tematu. Dochodzi w nim do wyraźnego połączenia kilku gatunków – horroru, thrillera psychologicznego i melodramatu, całość spowija zaś niebanalna, groteskowa aura, której wtórują wprowadzone elementy satyry.

Co znamienne, „Pokojówka” powstała przed zaostrzeniem cenzury w Korei Południowej i tylko dzięki temu Ki-young mógł przedstawić nam kontrowersyjną jak na tamte czasy historię o małżeńskiej zdradzie, w której odnajdziemy tak odważne i drastyczne sceny, jak zabójstwo dziecka.

Pokojówka 1960

Film przedstawia dramatyczne losy rodziny Kim, do której domu wprowadza się tytułowa pokojówka (wzorowana na figurze typowej femme fatale) burząca dotychczasową sielankę małżeństwa i ich dwójki dzieci. Głównym bohaterem „Hanyo” jest głowa rodziny i szanowany nauczyciel muzyki, Dong-sik Kim, będący obiektem pożądania swych młodych, atrakcyjnych uczennic. Wkrótce jedna z nieszczęśliwie zakochanych w wykładowcy dziewcząt popełnia samobójstwo, a jeszcze inna z uczennic przybywa do jego domu, by podjąć się pracy pomocy domowej. Pokojówka imieniem Myung-sook postanawia wszelkimi sposobami uwieść pana Kima. Gdy dziewczyna po trupach dochodzi do zamierzonego celu, życie rodziny Kim obraca się w prawdziwy koszmar, napędzany przez śmiertelnie niebezpieczną rywalizację dwóch cierpiących kobiet – żony i kochanki…

Pokojówka film Kim Ki-young

„Pokojówka” (1960) – widmo pożądania

Południowokoreański film „Pokojówka” to zatem porażający obraz kryzysu rodziny i relacji społecznych, a także nieuchronnego zagrożenia dla uniwersalnych wartości, które prowadzi do upadku samego człowieka. Ową zmorą symbolizowaną w filmie przez postać pokojówki jest zatem nieokiełznana ludzka namiętność, która rujnuje życie głównego bohatera dopuszczającego się zdrady ukochanej żony. To nasze pierwotne instynkty zdają się być największym niebezpieczeństwem dla nas samych, w dodatku nie sposób się od nich wyzwolić – na tym stwierdzeniu opiera się właśnie przesłanie dzieła Kim Ki-younga. Koreański reżyser doskonale odsłania w swym dziele ludzkie wady, piętnuje wpisane niemal w naszą egzystencję słabości i podświadomą chęć dominacji, która przyczynia się do izolacji i ostatecznego upadku słabszych jednostek.

„Pokojówka”, czyli koreańskie kino zemsty

Nie mniej znaczący pozostaje także wątek zemsty podejmowany w filmie „Pokojówka”. Kino koreańskie w szczególności upodobało sobie bowiem motywy wendety i odwetu za zdradę, dowodząc przy tym z moralizatorskim akcentem, że zemsta wcale nie popłaca. Gdy zazdrosna i załamana świadomością zdrady partnera żona pana Kima nakłania jego kochankę do aborcji, pokojówka postanawia wymierzyć rodzinie krwawy odwet za śmierć swego nienarodzonego dziecka. Dziewczyna morduje synka małżeństwa, zemsta nie zwraca jej jednak ani spokoju ducha, ani nie pozwala na kontynuowanie relacji z kochankiem, popychając ją ostatecznie do myśli samobójczych.

Pokojówka Hanyo film

Należy również zaznaczyć, że nad całością opowiadanej w „Pokojówce” historii ciąży niebywała ironia i sarkazm, znamienne nie tylko w kontekście prowadzenia satyry na koreańskie społeczeństwo oraz rodzinę. „Hanyo” to bowiem pełen zaskakujących zwrotów akcji film o samym kinie, jego możliwościach tworzenia iluzji i prowadzenia swoistej gry z samym widzem, o czym świadczy niespodziewane zakończenie, podważające obserwowane przez cały seans zdarzenia.