Top 15 – włoscy aktorzy

Włoscy aktorzy wnieśli do europejskiego kina południowy temperament, charyzmę i naturalność, wielokrotnie tworząc jedne z najwybitniejszych kreacji w dziejach X muzy. Utalentowani, elektryzujący i (zazwyczaj) nieziemsko przystojni – tacy są właśnie legendarni gwiazdorzy wywodzący się z ojczyzny Felliniego.

Włoscy aktorzy

1. Marcello Mastroianni (1924-1996)

włoscy aktorzy - Marcello Mastroianni

Jeden z najbardziej utalentowanych i cenionych aktorów w historii europejskiego kina. Największą sławę przyniosły mu znakomite występy w dziełach Felliniego: „Słodkie życie” (1960), „Osiem i pół” (1963) „Miasto kobiet” (1980) czy „Ginger i Fred” (1986). Do historii przeszedł wykreowany przez niego wizerunek łamiącego kobiece serca, niedojrzałego emocjonalnie i nieziemsko przystojnego mężczyzny rozdartego między poszukiwaniem stabilizacji i poważnego związku a korzystaniem z nieograniczonych uroków życia.

Wybitny Marcello Matroianni grał u największych twórców włoskiego kina – Luchina Viscontiego („Białe noce”, 1957), Vittoria De Siki („Wczoraj, dziś, jutro” z 1963 czy „Małżeństwo po włosku”, 1964) i Michelangela Antonioniego, w którego filmie „Noc” (1961) spotkał się na planie z Monicą Vitti oraz Jeanne Moreau. Głośnym obrazem w karierze Mastroianniego okazał się słynny film erotyczny „Wielkie żarcie” (1973) Marco Ferreriego, który w roku premiery uznano za skandaliczny. Był dwukrotnym laureatem Złotej Palmy na Festiwalu w Cannes w kategorii najlepszego aktora, kolejno za występy w „Dramacie zazdrości” (1970) Ettore Scoli i międzynarodowej produkcji „Oczy czarne” (1987) Nikity Michałkowa. Zdobył dwie nagrody BAFTA, Złoty Glob i trzy nominacje do Oscara. Odszedł w wieku 72 lat na skutek choroby nowotworowej.

2. Roberto Benigni (ur. 1952)

Aktorzy włoscy - Roberto Benigni

Najwybitniejszy włoski aktor filmowy ostatnich lat. Największą sławę przyniosło mu wyjątkowe dzieło „Życie jest piękne” (1997) – poruszający obraz holocaustu, stanowiący wzruszającą, a zarazem pogodną historię ojca przebywającego w obozie koncentracyjnym, który stara się przekonać synka, że otaczająca ich obozowa rzeczywistość to zorganizowana przez dorosłych gra, w której można zdobyć czołg. Mistrzowska kreacja Benigniego została uhonorowana statuetką Oscara. Poza sportretowaniem postaci Guido Orefice, utalentowany Włoch był także reżyserem i scenarzystą filmu.

Roberto Benigni często współpracuje ze swoją żoną, Nicolettą Braschi. Zagrali wspólnie we wspomnianym Życie jest piękne”, komedii „Potwór” (1994) czy filmach „Pinokio” (2002) oraz „Tygrys i śnieg” (2005). Włoski aktor współpracował też z Woodym Allenem przy okazji produkcji „Zakochani w Rzymie” (2012) i Jimem Jarmuschem na planie obrazów „Poza prawem” (1986) oraz „Noc na Ziemi” (1991). Słynie przede wszystkim ze swych zdolności komediowych, które uświetniły niejeden film w jego reżyserii (np. „Johnny Wykałaczka”, 1991).

3. Rudolph Valentino (1895-1926)

najlepsi włoscy aktorzy - Rudolf Valentino

Był największą męską gwiazdą niemej ery kina i pierwszym amantem wielkiego ekranu. Jego wyjazd do Ameryki i hollywoodzką karierę owiewa legenda – pracujący najprawdopodobniej jako żigolo Valentino osiągnął szczyt z pomocą majętnych kobiet związanych z przemysłem filmowym. Do amerykańskiego kina wprowadził mit namiętnego południowca, a podstawową cechą jego rewolucyjnego typu męskości była młodzieńcza świeżość i wpisana w portret jego bohaterów swoista niewinność.

W połączeniu z nienaganną aparycją Rudolph Valentino zawładnął sercem niejednej kobiety – zarówno na ekranie, jak i w życiu prywatnym (romansował m.in. z najsłynniejszą Polką w Hollywood, Polą Negri). Występował w duetach z gwiazdami tak wielkiego formatu jak Gloria Swanson („Poza skałami”, 1922) czy Ałła Nazimova („Dama kameliowa”, 1921). Za najlepszy film w jego dorobku uznaje się natomiast „Syna szejka” z 1926. Rudolph Valentino zmarł w tym samym roku w wyniku komplikacji po operacji wrzodów żołądka. Miał zaledwie 31 lat.

4. Totò (1898-1967)

najpopularniejsi włoscy aktorzy - Toto

Jeden z najpopularniejszych włoskich artystów wszech czasów, uwielbiany oraz ceniony aktor, kompozytor i pisarz. Antonio Clemente – znany szerszej publiczności jako Totò – zasłynął z wyśmienitych występów komediowych, będąc czołowym przedstawicielem tzw. comedia all’italiana, czyli komedii w stylu włoskim. Na wielkim ekranie wcielał się w postaci zabawne, często cyniczne i sarkastyczne. Wystąpił m.in. w czarnej komedii Maria Monicelliego „Sprawcy nieznani” (1958) czy filmie Vittoria de Siki „Złoto Neapolu” (1954) i obrazie Pier Paolo Pasoliniego „Ptaki i ptaszyska” (1966). Totò wielokrotnie udowadniał także swój potencjał dramatyczny, przekraczając utarty schemat komediowego bohatera. Zagrał w blisko stu filmach. Odszedł w 1967 roku z powodu ataku serca.

5. Vittorio de Sica (1901-1974)

aktorzy włoskiego pochodzenia - Vittorio de Sica

Był jednym z najważniejszych przedstawicieli włoskiego neorealizmu. Reżyser, aktor i scenarzysta Vittorio de Sica rozpoczynał swą karierę od występów w niemych komediach, a wkrótce sam stanął za kamerą, wciąż grając we własnych filmach. Legendarny włoski artysta przeszedł do historii jako twórca szczególnie wrażliwy na dramat jednostki, skupiający się w swym dorobku przede wszystkim na osobach uciśnionych, zepchniętych na margines społeczny czy stających w obliczu historycznych przemian i konfliktów zbrojnych.

Wyreżyserował mistrzowskie dramaty „Dzieci ulicy” (1946), „Złodzieje rowerów” (1948), „Umberto D.” (1952) czy „Matka i córka” (1960) z olśniewającą Sophią Loren w roli głównej. Na kartach X muzy zapisała się jego wieloletnia współpraca ze scenarzystą Cesare Zavattinim, z którym stworzył blisko 30 filmów. Ich dzieło „Cud w Mediolanie” wyróżniono Grand Prix Festiwalu Filmowego w Cannes. De Sika otrzymał ponadto cztery statuetki David di Donatello, a jego rolę w amerykańskim dramacie „Pożegnanie z bronią” (1957) wyróżniono nominacją do Oscara w kategorii najlepszego aktora drugoplanowego. Zmarł w 1974 roku po przebytej operacji na raka płuc.

6. Vittorio Gassman (1922-2000)

najprzystojniejsi włoscy aktorzy - Vittorio Gassman

Swą karierę rozpoczynał na deskach teatralnych, gdzie wcielił się m.in. w postać Stanleya Kowalskiego ze sztuki Tennessee Williamsa zatytułowanej „Tramwaj zwany pożądaniem”. Vittorio Gassman zadebiutował na wielkim ekranie w 1945 roku filmem „Spotkanie z Laurą”. Grał u wybitnych przedstawicieli włoskiego kina – Giuseppe De Santisa („Gorzki ryż”, 1949), Vittoria de Siki („Sąd ostateczny”, 1961), Roberto Rosselliniego („Czarna dusza”, 1962) czy Dino Risiego („Zapach kobiety”, 1974).

W latach 50. Vittorio Gassman odnosił również sukcesy w kinie amerykańskim, występując m.in. wraz z Elizabeth Taylor w „Rapsodii” (1954) Charlesa Vidora i melodramacie Kinga Vidora „Wojna i pokój” (1956). Słynął z umiejętności komediowych i ekranowej charyzmy, stając się jednym z najlepiej rozpoznawalnych włoskich aktorów w dziejach kina. Był laureatem sześciu nagród David di Donatello, Złotej Palmy i Złotego Lwa na Festiwalu w Wenecji. Odszedł w 2000 roku.

7. Peppino De Filippo (1903-1980)

włoscy aktorzy komediowi - Peppino de Filippo

Patrząc na korzenie De Filippo, można rzec, że aktorstwo było mu niemal pisane – ojciec artysty był dramaturgiem, a on sam już od najmłodszych lat występował w sztukach teatralnych. Na scenie debiutował w wieku niespełna sześciu lat. Wkrótce zawitał na wielkich ekranach, a w czasie swojej filmowej kariery współpracował z Federico Fellinim czy Dino Risim. Do historii przeszły przede wszystkim jego role komediowe, często w duecie z Totò. Do słynnych obrazów Peppino De Filippo należą „Światła variete” (1950), drugi segment produkcji „Boccaccio ’70” (1962) czy „Pod znakiem Wenus” (1955). Pamiętny włoski aktor zmarł w 1980 roku.

8. Nanni Moretti (ur. 1953)

przystojni włoscy aktorzy - Nanni Moretti

To bez wątpienia jeden z najoryginalniejszych twórców włoskiego kina ostatnich dziesięcioleci. Aktor, reżyser, scenarzysta i producent Nanni Moretti w swym dorobku ukazuje historie głęboko osobiste i służące kontemplacji, w których główny bohater staje się alter ego samego reżysera. Moretti pierwsze sukcesy zaczął odnosić już w latach 80. za sprawą takich filmów jak „Złote sny” (1981) czy „Idźcie, ofiara spełniona” (1985). Wielkim sukcesem w karierze włoskiego artysty okazał się dramat „Dziennik intymny” (1993) nagrodzony Złotą Palmą w Cannes. Uznanie krytyków przyniosły mu również obrazy „Pokój syna” (2001), „Kajman” (2006) i „Moja matka” (2015). Zdarza się, że występuje w filmach innych reżyserów, jak np. w dramacie „Cichy chaos” (2008) Antonello Grimaldiego. W 2019 roku jego film dokumentalny „Santiago, Italia” został wyróżniony nagrodą David di Donatello, będącą odpowiednikiem włoskiego Oscara.

9. Massimo Girotti (1918-2003)

Top włoscy aktorzy - Massimo Girotti

Nazywano go „włoskim Paulem Newmanem”. Massimo Girotti był z pewnością jednym z najwybitniejszych aktorów w historii włoskiego kina. Pierwsze kroki w aktorstwie stawiał, jak wielu jego poprzedników, w teatrze, jednak to X muza zapewniła mu nieśmiertelność. Wyrazisty, utalentowany i nadzwyczajnie przystojny artysta współpracował z Luchino Viscontim, Roberto Rossellinim, Pier Paolo Pasolinim, Bernardo Bertoluccim, Pietro Germim, Michelangelo Antonionim i w końcu Giuseppe De Santisem – mało który aktor może poszczycić się tak wielką ilością kreacji tworzonych pod okiem najwybitniejszych twórców z Południa. Znane filmy Massimo Girottiego to „Opętanie” (1943), „Zmysły” (1954), „Teoremat” (1968) czy „Ostatnie tango w Paryżu” (1972). W 2003 roku odebrał nagrodę David di Donatello za pierwszoplanową rolę w „Oknach” Ferzana Özpeteka.

10. Giancarlo Giannini (1942)

Włoscy aktorzy ranking - Gwiancarlo Gainnini

To wybitny włoski aktor o międzynarodowej sławie. W swej półwiecznej karierze został uhonorowany pięcioma statuetkami David di Donatello, nominacją do Oscara za rolę w filmie „Siedem piękności Pasqualino” (1975) i Złotą Palmą w Cannes za kreację w dziele „Miłość i anarchia” (1973). Wystąpił wraz z Monicą Vitti i Marcello Mastroiannim w „Dramacie zazdrości” (1970), obrazie „Niewinne” (1976) czy „Krwawej zemście” (1978). Giancarlo Giannini zdobył również uznanie w kinie hollywoodzkim – zagrał w filmie sensacyjnym „Człowiek w ogniu” (2004) z główną rolą Denzela Washingtona czy w jednej z odsłon historii o agencie 007 „Casino Royale” (2006) z Danielem Craigiem w roli Bonda.

11. Ninetto Davoli (ur. 1948)

Aktorzy włoskiego kina - Ninetto Davoli

Pochodzący z Italii Ninetto Davoli zasłynął jako aktor dzieł Pier Paolo Pasoliniego. „Ptaki i ptaszyska” (1966), „Król Edyp” (1967), „Teoremat” (1968) czy „Opowieści Kanterberyjskie” (1972) to tylko niektóre ze wspólnych obrazów słynnego duetu. W 2014 roku Davoli otrzymał rolę Epifania w biograficznym filmie „Pasolini”, którego reżyserii podjął się Abel Ferrara. Rok później aktor odebrał włoską nagrodę filmową Nastro d’argento za całokształt twórczości.

12. Eduardo De Filippo (1900-1984)

włoski aktor Eduardo de Filippo

Włoski aktor filmowy i teatralny, reżyser oraz senator. Eduardo De Filippo dorastał w rodzinie o aktorskich tradycjach, a jego bratem był inny znany artysta z Południa – wspomniany na naszej liście Peppino De Filippo. Eduardo stanął za kamerą takich komedii jak „Neapol miasto milionerów” (1950) czy „Neapolitańczycy w Mediolanie” (1953). Na planie filmowym współpracował z największymi gwiazdami Italii – z Sophią Loren i Silvaną Mangano spotkał się na wielkim ekranie przy okazji dzieła Vittoria de Siki „Złoto Neapolu” (1954), jego częstym filmowym partnerem był także legendarny Totò. Zmarł w 1984 roku.

13. Amedeo Nazzari (1907-1979)

aktorzy z Włoch - Amedeo Nazzari

Jeden z największych gwiazdorów w historii włoskiego kina. Na wielkim ekranie debiutował w latach 30., jednak to jego późniejsze role wyniosły go na szczyt. Do wybitnych osiągnięć w artystycznym dorobku Nazzariego należą „Proces przeciwko miastu” (1952) Luigiego Zampy i „Noce Cabirii” (1957) Federico Felliniego, gdzie wcielił się w ironiczną postać Alberta Lazzari. W 1941 roku wyróżniono go Pucharem Volpiego na Festiwalu w Wenecji za kreację Caravaggia w obrazie „Caravaggio, il pittore maledetto”. Odnosił także międzynarodowe sukcesy, grając m.in. w „Kolumnie Trajana” (1968) Mircea Dragana czy francuskim dramacie gangsterskim „Klan Sycylijczyków” (1969).

14. Gabriele Ferzetti (1925-2015)

włoscy aktorzy młodzi - Gabriele Ferzetti

Niezwykle utalentowany i charyzmatyczny włoski aktor, dziś pozostający niestety w cieniu innych wielkich gwiazd europejskiego kina. Gabriele Ferzetti zyskał międzynarodową sławę, a na kartach X muzy zapisał się dzięki rolom w filmach mistrzowskich twórców pokroju Michelangela Antonioniego czy Sergio Leone. Wraz z Monicą Vitti wystąpił w głośnej „Przygodzie” (1960), grał również w klasyku „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (1968), filmie o przygodach Jamesa Bonda „W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości” (1969) czy kontrowersyjnym „Nocnym portierze” (1974) Liliany Cavani. Odszedł w 2015 roku.

15. Renato Salvatori (1933-1988)

włoscy aktorzy najlepsi - Renato Salvatori

Renato Salvatori przeszedł do historii jako świetny odtwórca bohaterów filmów kryminalnych. Grał u Luchina Viscontiego przy okazji dzieła „Rocco i jego bracia” (1960) z główną rolą Alaina Delona, w nominowanej do Oscara komedii Maria Monicellego „Sprawcy nieznani” (1958) i w „Stanie oblężenia” (1972) francuskiego reżysera Costy Gavrasa. Jednym z ostatnich filmów Renato Salvatoriego była zaś „Tragedia człowieka śmiesznego” (1981) Bernardo Bertolucciego.